24 februari 2008

Grüß Gott Österreich

Nodig 21 van de 25 top wijndomeinen in Oostenrijk uit en zet daarbij de Belgische chefkok Alex Colonna met een Michelin ster (Auberge du Pêcheur) aan het fornuis en je hebt het nationale feest van de Vlaamse Wijngilde 2008. 

En een feest was het! Eerst een proeverij met een 70tal wijnen van hoog niveau, de ideale manier om in één keer Oostenrijk als wijnland te ontdekken en het was de moeite waard. Na het wijnschandaal in 1985 heeft Oostenrijk een nieuwe wijnwetgeving ingevoerd en ik heb de indruk dat sindsdien de wijnbouwers extra hun best doen om te laten zien wat voor een kwaliteit er uit Oostenrijk kan komen.

Copy of bernard ott en eric de schepper
Erik de Schepper-Voorzitter Commanderij Brussel en Bernard Ott van Weingut Ott

Wat je eerst moet weten van Oostenrijkse wijn:
Oostenrijk heeft 51.000ha wijngaarden die vooral gelegen zijn in het oosten en zuidoosten van het land. 70% van de wijn is wit en de Oostenrijkers zelf drinken 75% van de totale productie zelf op en er wordt dus maar een klein gedeelte geëxporteerd.

Er zijn vier grote wijnregio's die samen 16 wijnstreken omvatten:
1.Niederösterreich: Wachau, Kremstal, Kamptal, Traisental, Wagram, Weinviertel, Carnuntum, Thermenregion
2.Burgenland: Neusiedlersee, Neusiedlersee-Hügelland, Mittelburgenland, Südburgenland
3.Steiermark: Süd-Oststeiermark,Südsteiermark,Weststeiermark
4.Wenen

De indeling naar kwaliteitsniveau heeft veel overeenkomsten met het Duitse systeem waar men kijkt naar de het suikergehalte van de druivenmost. De categoriën zijn: Tafelwein, Landwein, Qualitätswein en Prädikatswein (spätlese, auslese, beerenauslese, ausbruch, trockenbeerenauslese, eiswein en strohwein).

Belangrijkste druivensoorten:
Wit: Grüner Veltliner, Riesling, Welschrieling, Weissburgunder, Müller-Thurgau.
Rood: Blauer Zweigelt, Blaufränkisch, St.Laurent, Blauer Portugieser
Daarnaast ook de traditionele Franse soorten zoals Chardonnay, Sauvignon blanc, Cab Sauvignon, Cab Franc en Merlot.

Wat is me bijgebleven van de degustatie?
De ongelooflijke kwaliteit die deze Oostenrijkse wijnen te bieden hebben.  Als ik mijn proefnotities bekijk zie ik bijna geen wijnen die minder dan 13 op 20 scoren.
Loepzuivere witte wijnen waarbij de grüner veltliners van Bernard Ott (Der Ott 2006 & Rosenberg reserve 2006) eruit sprongen zo ook de rieslings van Rainer Christ (Alte Reben 2006), Bründlemayer (Heiligenstein Lyra 2006), Heinrich en Loimer (Terrassen 2006 ). De weinige sauvignon blancs die er stonden hebben me aangenaam verrast zoals de Klassik 2006 van Willi Satler.
Naast de zweigelt en st Laurent bij de rode wijnen was ik bijzonder gecharmeerd door de kwaliteit van de blaufränkisch wijnen en vooral die van Weingut Moric. De assemblage wijnen van Franz Netzl en de Cabarinza van Heinrich zullen me altijd bij blijven.

Het 5 gangen diner van Alex Colonna was perfect van kwaliteit. Om voor zo'n grote groep mensen zo'n kwaliteit neer te zetten dat had ik nog nooit gezien, chapeau. Serveer daarbij ook nog eens 14 heerlijke Oostenrijkse wijnen en je voelt je als god in...Oostenrijk.
Copy of alex colonna auberge du pecheur
Het tweede voorgerecht: Sashimi van hamachi met ponzudressing, gari shoga en carpaccio van Iers rundvlees, tartaar van scheermesjes met mango, pijnboompitten en granaatappel

Bij ons aan tafel was de wijnproducent Franz Netzl uit Carnuntum, Niederösterreich aangeschoven. Een zeer hartelijke, vrolijke man die gepassioneerd over zijn eigen wijn sprak maar ook over die van zijn collega's. Herr Netzl heeft een familie domein van ongeveer 22ha wijngaard waar voornamelijk rode wijn wordt gemaakt die tot de top behoord in Carnuntum. Het domein is van vader op zoon doorgegeven en in de toekomst zal het naar zijn dochters Anna en Christina gaan.

Tijdens het diner hebben we zijn cuvée Anna Christina 2004 gedronken, 50% zweigelt, 30% Cab Sauvignon en 20% merlot. Kruiden en concentratie in de neus. Dit komt ook terug in de mond met daarbij pruimen en kaneel. Een wijn met personaliteit en zeer harmonisch gemaakt, 15.5pnt. Zijn Edles Tal 2005 van 70% zweigelt, 25% merlot en 5% syrah heeft op 50% nieuw hout gerijpt. In de neus krachtig maar fris rood fruit, volle aanzet met verweven tannines en de zachtheid van de merlot. Nog wel jong maar nu al een super glas wijn, 16,5pnt.

Copy of franz netzl
Franz Netzl van het gelijknamige weingut in Carnuntum

Met Bernard Ott uit Wagral en Fred Loimer uit Kamptal heb ik een tijd gesproken over hun biodynamische manier van wijn maken. Beide verbouwen hun druiven op biodynamische manier en zijn bezig om een nieuwe biodynamische stroming op de wereldkaart te zetten naast het bestaande Demeter label wat ze veel te restrictief vinden.

reserve 2006 bernhard ott gruner veltlinerBernard Ott heeft in 1995 op 22 jaar het bedrijf van zijn vader overgenomen wat 16ha wijngaarden telt en voornamelijk met grüner veltliner aangeplant is. Ik heb twee grüner veltliners van hem geproefd en het is duidelijk dat dit zijn ding is. "Der Ott" uit 2006, citrus en appel in de neus, elegant in de mond met iets heel licht zoets, wat kruidigheid zoals peper, mooi gemaakt 15.5pnt. "Rosenberg reserve" uit 2006 heb ik aan het einde van het diner gedronken, "top, rijpe grüner veltliner, complex, 16,5pnt"  had ik opgescheven. Naast het feit dat hij top wijnen maakt  is hij ook nog eens een zeer sympathieke man. 
  
Toen de  wijnproducent Franz Hirtzberger net in België aankwam is hij rechtsomkeer teruggegaan naar Oostenrijk toen hij een hoorde dat zijn broer Hannes vergiftigd was door een "Mon Cheri" gevuld met strychnine ( die bij zijn auto was achtergelaten met een briefje ) en in coma lag . Als burgemeester van Spitz an der Donau had hij blijkbaar een vijand. Zijn wijnen liet hij achter in België en konden dus gelukkig geproefd worden ( zijn broer is ondertussen weer op de been ). Zijn riesling Hirtzberger Smaragd Singerriedel 2006 was er één om U tegen te zeggen. Donker geel, citrus en abrikozen in de neus. Vol in de mond, appels, peren, perfect in balans, 18pnt.

Mein herzlichen dank an al die Österreichische Weinproduzenten es war ein super Mittag!



Websites:
Weingut Bernard Ott
Weingut Netzl
Weingut Loimer 

09 februari 2008

Tokaji Szamorodni

In het derde jaar van de Sommelier cursus krijgen we geen les van een "vaste" leraar zoals de afgelopen jaren maar komen er iedere keer specialisten in een bepaalde streek/land lesgeven. Voor Hongarije kwam Ronnie Drowart die al 20 jaar met Hongarije bezig is ons een duidelijke en gepassioneerde uitleg geven.

Hongarije is niet erg bekend als wijnland alhoewel de wijntraditie hier toch teruggaat tot de Romeinen. Tijdens de communistische periode werd er vooral in grote hoeveelheden goedkope rommel gemaakt. Na het communisme kwam de kwaliteit weer terug en nu ze bij Europa aangesloten zijn volgen ze de regels van de Europese wijnwetgeving.  

Hongarije heeft een landklimaat met warme zomers en koude winters en heeft 93.000ha wijngaarden. De belangrijkste rivieren zijn de Donau en de Tisza en het Balatonmeer is het grootste meer van Europa. Hongarije telt 22 wijnstreken en 80% van de wijnproductie is bestemd voor de binnenlandse markt.
75% van de wijnen is wit en 25% rood en de trend is dat er meer en meer rood wordt aangeplant.

hongarije wijnstreken hungary wine map
Wijnstreken Hongarije ( foto bachus Hongaricus ) 

Druivensoorten, die allemaal van die gemakkelijke namen hebben:
Wit: Olaszrizling(=Welschriesling), Furmint, Harslevelü, Keknyelü, Irsai Oliver, Szürkebarat(=Pinot Gris), Kiraleanyka,Sarga Muskotaly,Zöld Veltelini(=Grüner Veltliner), Tramini(=gewürztraminer)
Rood: Kadarka, Kekfrankos, Blauportiegieser (=Kekoporto, deze naam mag niet meer gebruikt worden ivm de gelijkenis op Porto uit Portugal ), Zweigelt en de traditionele Franse soorten Cabernet Sauvignon,Cabernet Franc, Pinot Noir, Merlot en Syrah

De voornaamste wijnstreken zijn Sopron, Tokaj en dan vooral voor rood Szekzard en Villany-Siklos.
Enkele jaren geleden had ik eens een fantastische Pinot Noir 2002 van Tibor Gal uit Eger geproefd en toen was me duidelijk geworden dat ook uit Hongarije mooie rode wijnen konden komen. Echter mijn voorkeur gaat toch uit naar de witte. Ook van de wijnen die Ronny had meegenomen staken de witte kwaliteits/prijs verhoudingsgewijs boven de rode uit ( alhoewel de meningen in de groep hierover verdeeld waren ).

Over twee avonden verdeeld ( wit en rood ) hebben we een goed beeld kunnen krijgen van Hongarije en bij de rode zijn de volgende het noemen waard:
Zweigelt 2004 van Vylyan uit Villany-Siklos: geconcentreerd zwart fruit in de neus, bramen, gerookt en hout. In de mond fris jong fruit; Minder geconcentreerd als de neus, frisse zuren en lichte tannines, medium body en drinkt lekker weg. 9.50 Euro, 14,5pnt.
Montenuovo Cuvée 2003 van Vylan uit Villany-Siklos: Complexe neus, getoast,zacht, hout. Volle rijp fruitige aanzet, finesse, mooi in balans met toch nog wat stevige tannines. Nog 3 jaar laten liggen. 14.80 Euro, 14,5pnt
Bikaver St.Andrea 2005 van Merengo uit Eger: 35% kekfrankos, 20% zweigelt, kadarka, merlot, CS, CF, Syrah ( Ja, allemaal in één wijn! ). Pruimen in de neus met fijn rood fruit, elegant, zachte fruitige aanzet met tannines en zuren die mooi in evenwicht zijn, licht droogtrekkend, iets alcohol. 33.00 Euro, 15.5pnt.

De witte sessie had dus mijn voorkeur met als beste:
Kiralyleanyka 2007 van Thummerer Vilmos uit Eger: Fijne pareling tegen de zijkant van het glas ( wat we trouwens bij diverse wijnen die avond tegenkwamen ) Neus is zeer verleidelijk en geeft zelfs een licht zoete indruk, fruitig met muskaat. Halfzoete fruitige aanzet met abrikozen, zuren mooi verweven, mineralen en deze witte wijn is zelfs iets droogtrekkend. 7.40 Euro, 14pnt.

szamorodni hongarije hungary

Tokaji Szamorodni Szaraz 2000 van Saigo Pinceszet:
voor mij de verrassing van de avond. Szamorodni betekent letterlijk "zoals het komt" en dit slaat op de druiventrossen die deels wel en deels geen botrytis (edele rotting) druiven hebben. Zijn er meer gebotryseerde druiven dan wordt de wijn zoet gevinifieërd en anders droog (szaraz). Deze Szamorodni is dus een droog gevinifieërde wijn die minimaal 1 jaar oxidatief is opgevoed in kleine vaatjes die niet volledig gevuld zijn en daarna nog minimaal 1 jaar fles rijping ondergaan hebben. 
Als liefhebber van bewust geoxideerde wijnen is dit een kolfje naar mijn hand. De wijn heeft een goudgele kleur dus een droge wijn is niet het eerste wat je verwacht. Een prachtige vin jaune, sherry achtige neus met overduidelijk de oxidatieve toetsen. In de mond een droge oxidatieve aanzet met appels, hout en noten. En dan de prijs, 7.00 Euro (50cl), kopen dus. 16pnt.

Er stond ook een Budai Sauvignon blanc 2006 op het programma en ik had hoge verwachtingen want ik heb zelf de 2004 in mijn kelder gehad en dat was een heerlijke wijn. De 2006 kan echter niet aan de 2004 tippen, een gesloten neus, wat citrus. In de mond asperges, grassig en evenwichtig maar in de afdronk iets storends bitter. 8.00 Euro, 12,5pnt.

aszu furmintUiteraard stond er ook Tokaji Aszu op tafel. Dit is een zoete wijn van druiven die aangetast zijn door het edel rot (botrytis) en per stuk geplukt worden en verzameld worden in een puttonyos (emmer van 27liter). Eén plukker plukt per dag 10kg Aszu druiven.
De puttonyos wordt aan 136 liter gistende wijn van hetzelfde jaar toegevoegd en de zoetheid van de wijn is afhankelijk van de hoeveelheid puttonyos die men toevoegt. De zoetheidsgraad wordt dan ook in puttonyos uitgedrukt.
De druivensoorten zijn furmint,harslevelü en muscat lunel druiven. Furmint zorgt voor de zuren en aroma's van noten,rozijen en tabak. Harslevelü geeft de wijn een zachtere volle structuur en aroma's van chocolade en banaan.

Tokaji Aszu 1999, 4 puttonyos (=minimaal 90gr suiker per liter) van Hetszölö: Dit was de kers op de taart. Goudgele kleur met overduidelijk botrytis in de neus, honing, appelsien, droog fruit en wat een finesse. In de mond wordt dat allemaal nog eens overgedaan met nog noten erbij ook. Uiteraard een mooie zoete wijn maar door de zuren komt hij eerder fris dan lomp over. Eindeloze afdronk. Deze heb ik nog eens ingeschonken want dit is heerlijk. 22.00 Euro (50cl), 17pnt. 

De etiketten op de achterkant van de flessen moeten ze toch echt eens in een andere taal zetten dan Hongaars willen ze de export bevorderen want ik word er niet wijzer van.

Hongarije, absoluut de moeite waard om je als wijnliefhebber eens wat meer in te verdiepen. Met dank aan Ronny Drowart voor de interessante lessen. Bij All About Wine /  Global Wineries in Antwerpen kun je de wijnen kopen.

Klik hier voor een eerder artikel op Vinama over "Tokaj Late Harvest".