06 december 2008

Vlaamse Wijnblogdagen: Alternatieven voor Champagne

De feestdagen staan weer voor de deur en dan wordt er in menig gezin wat vaker bubbels gedronken dan in de rest van het jaar. Voor veel mensen is Champagne enkel iets voor feestelijke gelegenheden, als er iets te vieren is. Is ergens ook wel begrijpelijk als je naar de prijs van een fles Champagne kijkt. Ik ben echter een grote voorstander om Champagne of andere schuimwijn juist ook buiten de feestelijke gelegenheden te drinken. Geniet zolang je nog kan is mijn motto. 

Toen we als Vlaamse wijnbloggers het onderwerp "Alternatieven voor Champagne" voor ons volgende artikel gekozen hadden vroeg ik me eigenlijk het volgende af: Kan dat wel een echt alternatief voor Champagne? Waarom zoekt iemand überhaupt een alternatief voor Champagne? De meest voor de hand liggende reden is natuurljik de prijs. Het gaat dus vooral om een goedkoper alternatief. Nu is het de vraag of je voor Kerstmis wel voor een alternatief moet gaan want het is tenslotte maar éénmaal per jaar Kerstmis dus waarom dan geen echte Champagne? Anders wordt het als je een feest op 31 december geeft je je krijgt 50 vrienden over de vloer dan is een goedkoper alternatief voor Champagne natuurlijk welkom.  

In deze tijd van Sinterklaas ligt het een beetje te voor de hand om een Cava uit Spanje als Champagne alternatief voor te stellen dus dat doe ik niet.  

Afgelopen maand ben ik in de Loire in Frankrijk geweest en ben daar positief verrast door sommige schuimwijnen van de appellatie Crémant de Loire en van Saumur. Beiden worden identiek gemaakt zoals de Champagne (méthode traditionelle) maar met andere druivensoorten. Aangezien Champagne een beschermde herkomstbenamig is mag deze naam niet op de fles van deze schuimwijnen staan. Een ander belangrijk verschil zijn de druivenrassen. In de Champagne wordt er gebruik gemaakt van voornamelijk chardonnay, pinot noir en pinot meunier. Voor de Crémant de Loire en de Saumur zijn dit o.a. chenin, chardonnay, grolleau, cabernet franc, cabernet sauvignon en de pineau d'aunis.

Schuimwijn uit Saumur brut blijft minimaal 9 maanden "sur lattes" oftewel hij rijpt in de fles op zijn bezinksel gedurende 9 maanden (des te langer=des te beter de kwaliteit) en om 100l druivensap te bekomen worden er 130kg druiven geperst. Rendement in de wijngaard: max 66hl per ha.  

De Louis de Grenelle, Grande Cuvée van Cave de Grenelle uit Saumur heeft i.p.v. 9 maanden maar liefst 36 maanden sur lattes gelegen en is gemaakt van chenin (80%) en chardonnay  (20%). Het is een volle rijpe schuimwijn en ik stond te kijken van de hoge kwaliteit voor deze prijs namelijk 9,25 Euro op het domein. 
Proefnotitie van het domein: La robe jaune aux nuances or paillées est flatteuse. Le nez, dense et complexe, développe des arômes de fruits blancs caramélisés (pêche, coing), de fruits secs (noisettes, amandes) et de miel d'acacia. La bouche livre délicatement sa richesse aromatique de pain brioché, de caramel au lait, de fruits secs...L'harmonie est superbe.
Guide Hachette 2008: 2 sterren. Presentatie en de vorm van de fles zien er ook verzorgd uit.  

cremant 2 de loire langlois brut saumur brut grenelle grande cuvee


Crémant de Loire blijft minimum 12 "sur lattes" oftewel hij rijpt in de fles op zijn bezinksel gedurende 12 maanden (des te langer=des te beter de kwaliteit) en om 100 druivensap te bekomen worden er 150kg druiven geperst. Rendement in de wijngaard is max 50hl per hectare. Theoretisch gezien is de Crémant de Loire dus van een betere kwaliteit dan de Saumur schuimwijn.

Crémant de Loire Langlois brut van Langlois Château heeft i.p.v. 12 maanden 24 maanden sur lattes gelegen en is bestaat uit Chenin (60%) waarvan 10% van oudere jaargangen, Cabernet franc (20%) en Chardonnay (20%). De wijngaarden zijn allemaal gelegen op een krijtbodem zoals in de Champagne. Er is 160kg druiven gebruikt om 100l druivensap te verkrijgen. Een zeer aangename, firsse en florale schuimwijn met citrus toets en heerlijk voor het aperitief. Rond de 10.00 Euro.
Op diverse plaatsen in België en Nederland verkrijgbaar zoals b.v. bij Cinoco.  

Er zijn interessante en kwalitatief redelijke alternatieven voor Champagne maar je moet goed zoeken want niet iedere schuimwijn is gelijk aan een Champagne. Andersom is het ook zo dat niet iedere Champagne kwalitatief goed is. Het feit dat de naam Champagne op het etiket staat is geen kwaliteitsgarantie maar een herkomstgarantie.

Zie ook de eerdere berichten over schuimwijn op wijnblog Vinama:

Schuimwijn vergeleken met Champagne door TEST Aankoop

Welke Champagne voor de feestdagen?

Betaalbare Champagne voor de feestdagen

Dit verhaal maakt deel uit van de "Vlaamse Wijnblogdagen" waarin een reeks wijnblogs over hetzelfde onderwerp een artikel schrijven. Kijk hier voor de andere deelnemende blogs.

16 november 2008

Loire, Anjou-Saumur verslag: Deel 1

saumur met kasteel en loire 2
Saumur en zijn kasteel, op de voorgrond de rivier de Loire.

In één artikel zou ik niet alles kunnen beschrijven wat ik gezien en geproefd heb in de Loire en ik realiseer me dus dat er meerdere stukken onder mijn pen vandaan zullen komen over deze streek gedurende de komende weken.   

Het lange weekend van 8 t/m 11 november zouden we naar Frankrijk gaan. Waar gaan we naar toe was de vraag? Het moet te doen zijn met de auto dus niet te ver. De volgende opties kwamen naar boven, de Elzas (nee, daar was ik in 2005 nog geweest), Bourgogne (daar ben ik de afgelopen twee jaar geweest maar het is zo divers dat het toch wel een optie blijft met name de Chablis), Champagne (nee dat kunnen we in een gewoon weekend van twee dagen ook doen) of dan de Loire.

De Loire, interessant maar is dat niet te ver? Welke kant van de Loire, kust, midden of oosten? Het is uiteindelijk Anjou-Saumur geworden in het hart van de Loire. Van de A.O.C. Anjou of Saumur zal menig wijnliefhebber niet meteen van warm lopen maar als je de verschillende AOC's binnen de streek Anjou-Saumur bekijkt zeker wel. Savennières, Coulée de Serrant, Saumur-Champigny, Côteaux de Layon, Bonnezeaux, Quarts de Chaume, Crémant de Loire en Cabernet d'Anjou zijn enkele van de ruim 20 herkomstbenamingen die Anjou-Saumur omvat.

Kaart Anjou-SaumurAnjou-Saumur heeft in het westen een zeeklimaat en in het oosten een landklimaat. De rivier de Loire loopt dwars door het hele gebied en ten zuiden van de rivier worden kwalitatief de beste wijnen gemaakt. Deze rivier zorgt ook voor het onstaan van diverse micro-klimaten.
De meest gebruikte druivenrassen zijn de chenin blanc (pineau de Loire) en  cabernet franc. Daarna komen de cabernet sauvignon, chardonnay, gamay, pineau d'aunis en grolleau. Cot oftewel malbec komt hier zo goed als niet voor, enkel in de AOC Rosé de Loire. Er worden zowel witte, rosé als rode wijnen gemaakt.

 
Het is een autorit van ongeveer 6 uur vanuit Brussel naar Les-Rosiers-sur-Loire waar we een chambre d'hôte gereserveerd hadden in een mooie oude statige woning uit de 19e eeuw met zicht op de Loire. Diezelfde middag naar Saumur gegaan om een bezoek te brengen aan Château de Villeneuve in Souzay-Champigny. Saumur is vooral bekend vanwege zijn rode wijn (AOC Saumur en Saumur-Champigny) en zijn mousserende wijn (Crémant de Loire en Saumur brut).

Château de Villeneuve van Jean-Pierre Chevalier is gelegen op de tuffeau (kalkrijke zandsteen) bodem  van soms wel 50 meter diep net naast de Loire. Deze tuffeau werd vroeger gebruikt voor de bouw van de vele kastelen met als gevolg dat er nu in Saumur 1000km ondergrondse gangen en kelders liggen die nu dienst doen als opslagplaats voor wijn of voor de champignonteelt. 

Chateau de villeneuve
Château de Villeneuve 

In 1969 kocht Chevalier het Kasteel van Villeneuve wat dateerde uit de 18e eeuw met de bijbehorende wijngaarden. Hij renoveerde het kasteel compleet en op de 30ha wijngaarden verbouwt hij nu chenin blanc en cabernet franc. In het klassement "De grote rode wijnen van de Loire" door Revue du Vin de France is Château de Villeneuve geklasseerd op de zesde plaats (van de 80 domeinen). Bekend om zijn "vins de terroir" in zowel wit als rood die door de kalkstenen bodem een elegante finesse krijgen. 
De manuele oogst (één van de weinige in Saumur volgens Madame Chevalier) neemt ieder jaar drie weken in beslag met 28 mensen.

We werden ontvangen door de vriendelijke Mevrouw Chevalier die tegen de pensioenleeftijd aanzit en die als ze eenmaal begint te praten niet meer te stoppen is.

Van de witte wijnen hebben we de AOC Saumur 2007 geproefd (geoogst op 22 october) die floraal en mineralig overkomt met alcohol in de neus. In de mond stoorden de zuren me nogal van deze chenin. De Saumur blanc "Les Cormiers" 2006 heeft negen maanden nieuw hout gekregen en dat hadden ze beter niet kunnen doen. Chenin en nieuw hout heb ik al eerder gedronken en ik vind het niet bij elkaar passen. Een overdreven hout en vanille smaak om de "wooded chardonnays" te imiteren waarschijnlijk maar die markt is volgens mij ook al grotendeels passé.

De rode gemaakt van 100% cabernet franc waren alle van 2006. Helaas hadden ze geen 2005 meer. De Saumur Champigny "Château de Villeneuve" (40hl/ha) heeft een geconcentreerde kleur met een mooie fruitige en snoep neus. In de smaak komt het fruit terug maar ook de wat harde tannines en een iets groene toets, 13pnt.
De  "Vieilles Vignes" Saumur Champigny komt van 45 jaar oude wijnstokken en zat pas net twee maanden op fles. Gevinifieërd op houten vaten van 500l van 2 en 3 wijnen. Een zeer geconcentreerde kleur met een iets zoetige, geconcentreerde neus met kersen en ook wat groene paprika en mooi in evenwicht in de mond met veel potentieel. Nu nog te jong, 14,5pnt.

Cabernet franc chateau de villeneuve saumur-champgny
8 november en er hangt nog cabernet franc in de wijngaard van Château de Villeneuve. Dit zijn de druiven van de "deuxième poussée" oftewel druiven die later in het seizoen ver na de floraison (vruchtzetting) pas zijn gaan groeien en derhalve niet geoogst worden.    

Chaptaliseren is trouwens toegestaan in Saumur tot max 12,5° mits men toestemming krijgt dus het moet wel aangevraagd worden.

De top cuvée  "Le Grand Clos", Saumur Champigny, heeft 18 maanden op vaten gelegen (30% nieuw, 70% van één wijn), 35hl/ha. Alles is zeer geconcentreerd, rijpe kersen veel fruit. Komt ook fris over wat door de kalkgronden komt aldus Madame Chevalier. Veel potentieel en nu hij zo jong is heeft hij ook nog veel tannines. Deze wijn gaat zeker 15 jaar mee en ik laat hem eerst nog een jaar of 3 in mijn kelder liggen voor er een fles opengaat. 15,5pnt.  

Enkel in 2003 hebben ze een zoete witte wijn, de Coteaux de Saumur, gemaakt. Intens gele kleur met een verleidelijke neus van honing en wat boenwas. Vette textuur met overrijpe abrikozen, krenten en honing. Mist zuren en is met 20.00 Euro per fles vele malen te duur.

chenin blanc chateau de villeneuve saumur-champgny
Chenin blanc

Die avond zijn we naar het restaurant Les Tonnelles (1 Michelin ster) gegaan op het eiland Behuard maar daar de volgende keer meer over.

Château de Villeneuve
Jean-Pierre Chevalier
49400 Souzay-Champigny
Tel: 02-41.51.14.04
www.chateaudevilleneuve.com