30 maart 2008

Zwoegen op biologische wijn

Vier weken geleden was het schriftelijke examen van de "niet Franse" wijnen voor de Sommelier cursus. Daarvoor en vandaag nog ben ik druk bezig met mijn eindwerk wat over één week klaar moet zijn, ppfffff.  Dus momenteel worden mijn vrije uurtjes volledig beheersd door het schrijven en deze keer niet voor mijn blog ( dat doe ik er nog tussendoor ).

Na bijna drie jaar avondcursus, studeren en veel proeven komt er zo langzamerheid een eind aan. Als volgende week het eindwerk is ingeleverd dan rest de voorbereiding voor het examen wat half juni plaatsvindt aan de wijnuniversiteit
Suze-la-Rousse in de Rhône streek vlakbij Orange.

Toen ik een onderwerp mocht kiezen voor het eindwerk was mij al vrij snel duidelijk dat ik het over biologische wijnbouw zou gaan hebben en dan met name over de biodynamische. Waarrom? Omdat ik zoals iedereen wel weet wat biologische wijnbouw inhoud maar enkel een zeer vaag beeld had wat biodynamische wijnbouw is en ik er graag meer van wou weten. Ik wou een onderwerp nemen waar ikzelf van zou kunnen leren.

Tijdens het lezen van de diverse boeken over dit onderwerp ( o.a. Vruchtbare landbouw op biologisch-dynamische grondslag van Rudolf Steiner, Biodynamisch tuinieren van Hilary Wright, Le Vin Bio Mythe ou réalité van JF Bazin en natuurlijk Le Vin du ciel à la terre van Nicolas Joly ) werd me echter ook heel snel duidelijk dat biodynamie geen concrete wetenschap is en dat het niet altijd even gemakkelijk te begrijpen is voor een nuchtere vent zoals ik.

Diverse malen heb ik me afgevraagd of het misschien toch niet gemakkelijker zou zijn geweest als ik een onderwerp had gekozen waar ik al veel vanaf weet bijvoorbeeld een bepaalde wijnstreek in Frankrijk die begint met een C........ 
Gemakkelijker zeker wel maar dan had ik niet zoveel geleerd als dat ik bij het maken van dit eindwerk gedaan heb. Het is niet mijn bedoeling om je nu haarfijn in dit artikel uit te gaan leggen wat biodynamie nu precies is want ik heb zelf moeite gehad met het begrijpen van bijvoorbeeld de oogst en zaai kalender van Maria Thun. Hoe de verschillende standen van de maan in een bepaald teken van de dierenriem een specifiek element activeren en dat naar gelang de maand, dag en uur. Als je dit niet hebt kunnen volgen dan begrijp ik dat heel goed, ik heb zelf alles vele malen moeten herlezen voordat ik een beetje door had hoe die theorie in elkaar zit.

Misschien dat biodynamische landbouw daarom zo onbekend is want het is namelijk een vrij complexe materie. In de wijnbouw is het eerder een filosofie in plaats van een wetenschappelijk proces en ik ben ervan overtuigd dat ik nog niet alles te weten ben gekomen over deze uitzonderlijke en soms hocus pocusachtige overkomende manier van wijn maken.

Als daarnaast sommige literatuur ook nog eens tegenstrijdig is omdat er verschillende stromingen zijn  en omdat niemand de exacte wijsheid met betrekking tot biodynamie in pacht heeft, probeer dan maar eens een consistent verhaal te maken. 

Gelukkig heb ik nog wel tijd om te genieten van wijn zoals vorig weekend. En daar zaten uiteraard ook biologische en biodynamische wijnen tussen en die waren de moeite waard.

agrapart rochere maucaillou brundlemayer bonnezeaux montalena
Domaine Jo Pithon, Le Croix Picot 2005 , Savannières, Loire: Biologisch. Een stevige en verleidelijke neus met florare toetsen, vooral mineralen en abrikozen. Een echte terroir neus. Een volle stevige aanzet, gedroogd fruit, wat hout, citroen, abrikozen, noten, wat is dit complex zeg. Mooie ondersteunende zuren en een lange afdronk. Karaferen van te voren. 20.00 Euro, 16.5pnt.

Agrapart Grand Cru Minéral, Millésimé 2000, Champagne: Biodynamisch. Weer zoiets heerlijks,  bijna 8 jaar oud en een diep gele kleur met een zeer fijne pareling. Volwassen neus met rijpe appels en boter. In de mond dezelfde appels en gewoon heerlijk, zuren mooi verweven, dit is een genot. 17pnt

Château Maucaillou 2004, Moulis: Prachtige neus met aroma's van koffie, getoast, zwart fruit, beloofd veel. In de mond medium fruitige aanzet. Vrij snel krijg ik een zeer droge, te droge onaangename indruk in de mond. Niet agressief maar de wijn is niet in balans, mist fruit en diepte. 12.00 Euro, 12pnt.

Wiengut Bründlemayer, Riesling 2002, Oostenrijk: Intens gele kleur en in de neus overheersend "petrole"de typische geur voor een oudere riesling. Geëvolueerde smaak met exotisch fruit en citrus. Perfecte zuurtegraad, geen jong blaadje meer, duidelijk een oude dame maar rijpe dame en had zelfs nog langer kunnen liggen. 7.90 Euro, 14.5pnt

Château Montelena, The Montelena Estate, Cabernet Sauvignon 1999, Napa Valley:   18-20mnd gerijpt in hout.
In de neus tertiare geuren, leer, champignons, kaneel en nog iets ingetogen. Een volle geëvolueerde aanzet, gedroogde pruimen en dan mist hij diepte en lengte. Ik was enigzins teleurgesteld want ik had veel van deze wijn verwacht. Na één glas gedronken te hebben heb ik hem dan ook terug gezet in mijn kelder en pas na twee dagen weer boven gehaald. Wat ik toen in mijn glas had was wel wat anders. Zeer complexe neus en zo verdomd lekker. Ongelooflijk dat dit uit '99 komt want het geeft de indruk 5 jaar jonger te zijn. Krachtig en zijdezacht in de mond. Zuren en tannines voldoende aanwezig om deze wijn tot 2020 te laten meegaan. Een wijn die zich kan meten met de grote Bordeaux GC.  Vinama 17.5pnt, Parker 95, Winespectator 94.

Château Grand Corbin 1970, St Emilion Grand Cru Classé: Meegenomen door een vriendin die hem nog in de kelder had gevonden. Was nog geen azijn maar gaf weinig drinkplezier dus.....wegkieperen.  

Rochere 2006, Rioja,  van Olivier Riviere:  Biologisch. 70% grenache, 30% tempranillo, wijnstokken van 60-80 jaar oud. 11mnd in vaten van 1 of 2 jaar. Geen collage, geen filtering.
De verrassing van het weekend, zo lekker dat ik vergeten ben proefnotities te maken. Fruit spuit uit je glas, geconcentreerd jong fruit in de mond maar wat een finesse en complexiteit, dit is echt zoals pure wijn moet zijn. Nu al heerlijk op dronk en nog potentieël. Heel mooi gemaakt en maakt veel indruk op me. Heb snel maar wat extra flessen besteld. 13.20 Euro, 17.5pnt. 

Zo, nu ga ik nog even verder zwoegen op mijn eindwerk.....

24 februari 2008

Grüß Gott Österreich

Nodig 21 van de 25 top wijndomeinen in Oostenrijk uit en zet daarbij de Belgische chefkok Alex Colonna met een Michelin ster (Auberge du Pêcheur) aan het fornuis en je hebt het nationale feest van de Vlaamse Wijngilde 2008. 

En een feest was het! Eerst een proeverij met een 70tal wijnen van hoog niveau, de ideale manier om in één keer Oostenrijk als wijnland te ontdekken en het was de moeite waard. Na het wijnschandaal in 1985 heeft Oostenrijk een nieuwe wijnwetgeving ingevoerd en ik heb de indruk dat sindsdien de wijnbouwers extra hun best doen om te laten zien wat voor een kwaliteit er uit Oostenrijk kan komen.

Copy of bernard ott en eric de schepper
Erik de Schepper-Voorzitter Commanderij Brussel en Bernard Ott van Weingut Ott

Wat je eerst moet weten van Oostenrijkse wijn:
Oostenrijk heeft 51.000ha wijngaarden die vooral gelegen zijn in het oosten en zuidoosten van het land. 70% van de wijn is wit en de Oostenrijkers zelf drinken 75% van de totale productie zelf op en er wordt dus maar een klein gedeelte geëxporteerd.

Er zijn vier grote wijnregio's die samen 16 wijnstreken omvatten:
1.Niederösterreich: Wachau, Kremstal, Kamptal, Traisental, Wagram, Weinviertel, Carnuntum, Thermenregion
2.Burgenland: Neusiedlersee, Neusiedlersee-Hügelland, Mittelburgenland, Südburgenland
3.Steiermark: Süd-Oststeiermark,Südsteiermark,Weststeiermark
4.Wenen

De indeling naar kwaliteitsniveau heeft veel overeenkomsten met het Duitse systeem waar men kijkt naar de het suikergehalte van de druivenmost. De categoriën zijn: Tafelwein, Landwein, Qualitätswein en Prädikatswein (spätlese, auslese, beerenauslese, ausbruch, trockenbeerenauslese, eiswein en strohwein).

Belangrijkste druivensoorten:
Wit: Grüner Veltliner, Riesling, Welschrieling, Weissburgunder, Müller-Thurgau.
Rood: Blauer Zweigelt, Blaufränkisch, St.Laurent, Blauer Portugieser
Daarnaast ook de traditionele Franse soorten zoals Chardonnay, Sauvignon blanc, Cab Sauvignon, Cab Franc en Merlot.

Wat is me bijgebleven van de degustatie?
De ongelooflijke kwaliteit die deze Oostenrijkse wijnen te bieden hebben.  Als ik mijn proefnotities bekijk zie ik bijna geen wijnen die minder dan 13 op 20 scoren.
Loepzuivere witte wijnen waarbij de grüner veltliners van Bernard Ott (Der Ott 2006 & Rosenberg reserve 2006) eruit sprongen zo ook de rieslings van Rainer Christ (Alte Reben 2006), Bründlemayer (Heiligenstein Lyra 2006), Heinrich en Loimer (Terrassen 2006 ). De weinige sauvignon blancs die er stonden hebben me aangenaam verrast zoals de Klassik 2006 van Willi Satler.
Naast de zweigelt en st Laurent bij de rode wijnen was ik bijzonder gecharmeerd door de kwaliteit van de blaufränkisch wijnen en vooral die van Weingut Moric. De assemblage wijnen van Franz Netzl en de Cabarinza van Heinrich zullen me altijd bij blijven.

Het 5 gangen diner van Alex Colonna was perfect van kwaliteit. Om voor zo'n grote groep mensen zo'n kwaliteit neer te zetten dat had ik nog nooit gezien, chapeau. Serveer daarbij ook nog eens 14 heerlijke Oostenrijkse wijnen en je voelt je als god in...Oostenrijk.
Copy of alex colonna auberge du pecheur
Het tweede voorgerecht: Sashimi van hamachi met ponzudressing, gari shoga en carpaccio van Iers rundvlees, tartaar van scheermesjes met mango, pijnboompitten en granaatappel

Bij ons aan tafel was de wijnproducent Franz Netzl uit Carnuntum, Niederösterreich aangeschoven. Een zeer hartelijke, vrolijke man die gepassioneerd over zijn eigen wijn sprak maar ook over die van zijn collega's. Herr Netzl heeft een familie domein van ongeveer 22ha wijngaard waar voornamelijk rode wijn wordt gemaakt die tot de top behoord in Carnuntum. Het domein is van vader op zoon doorgegeven en in de toekomst zal het naar zijn dochters Anna en Christina gaan.

Tijdens het diner hebben we zijn cuvée Anna Christina 2004 gedronken, 50% zweigelt, 30% Cab Sauvignon en 20% merlot. Kruiden en concentratie in de neus. Dit komt ook terug in de mond met daarbij pruimen en kaneel. Een wijn met personaliteit en zeer harmonisch gemaakt, 15.5pnt. Zijn Edles Tal 2005 van 70% zweigelt, 25% merlot en 5% syrah heeft op 50% nieuw hout gerijpt. In de neus krachtig maar fris rood fruit, volle aanzet met verweven tannines en de zachtheid van de merlot. Nog wel jong maar nu al een super glas wijn, 16,5pnt.

Copy of franz netzl
Franz Netzl van het gelijknamige weingut in Carnuntum

Met Bernard Ott uit Wagral en Fred Loimer uit Kamptal heb ik een tijd gesproken over hun biodynamische manier van wijn maken. Beide verbouwen hun druiven op biodynamische manier en zijn bezig om een nieuwe biodynamische stroming op de wereldkaart te zetten naast het bestaande Demeter label wat ze veel te restrictief vinden.

reserve 2006 bernhard ott gruner veltlinerBernard Ott heeft in 1995 op 22 jaar het bedrijf van zijn vader overgenomen wat 16ha wijngaarden telt en voornamelijk met grüner veltliner aangeplant is. Ik heb twee grüner veltliners van hem geproefd en het is duidelijk dat dit zijn ding is. "Der Ott" uit 2006, citrus en appel in de neus, elegant in de mond met iets heel licht zoets, wat kruidigheid zoals peper, mooi gemaakt 15.5pnt. "Rosenberg reserve" uit 2006 heb ik aan het einde van het diner gedronken, "top, rijpe grüner veltliner, complex, 16,5pnt"  had ik opgescheven. Naast het feit dat hij top wijnen maakt  is hij ook nog eens een zeer sympathieke man. 
  
Toen de  wijnproducent Franz Hirtzberger net in België aankwam is hij rechtsomkeer teruggegaan naar Oostenrijk toen hij een hoorde dat zijn broer Hannes vergiftigd was door een "Mon Cheri" gevuld met strychnine ( die bij zijn auto was achtergelaten met een briefje ) en in coma lag . Als burgemeester van Spitz an der Donau had hij blijkbaar een vijand. Zijn wijnen liet hij achter in België en konden dus gelukkig geproefd worden ( zijn broer is ondertussen weer op de been ). Zijn riesling Hirtzberger Smaragd Singerriedel 2006 was er één om U tegen te zeggen. Donker geel, citrus en abrikozen in de neus. Vol in de mond, appels, peren, perfect in balans, 18pnt.

Mein herzlichen dank an al die Österreichische Weinproduzenten es war ein super Mittag!



Websites:
Weingut Bernard Ott
Weingut Netzl
Weingut Loimer 

27 januari 2008

Pino...ooohh in het donker

pinot noir blindHet was weer een gezellige boel die vrijdag. 8 flessen Pinot Noir en aanverwante uit alle hoeken van de wereld en nog een 100% Carignan en een St. Laurent. Aangezien de twee laatste duidelijk verschillen van kleur van de Pinot Noir zou het niet zo moeilijk moeten zijn om die er tussenuit te halen.
We wisten van te voren uit welke landen de Pinot Noir kwam en aan ons om te raden welke fles waar vandaan kwam en uiteraard ook de niet PN wijnen er uit halen.
We proeven met drie teams van drie personen en ieder team moet na maximum 60 minuten zijn "verdict" geven. Dat betekend dus naast je individuele oordeel ook nog in teamverband tot een eindresultaat komen binnen een uur.

De Pinot Noir en aanverwante kwamen uit; Bourgogne, Languedoc, Tasmanië, Argentinië, Chili, Duitsland en daarnaast stond ook nog een Trouseau uit de Jura, een Carignan uit de Roussillon en een St.Laurent uit Oostenrijk.

Bij het uitschenken in willekeurige volgorde kwamen toevallig de twee donkerst gekleurde wijnen en tevens ook krachtigste wijnen ( Carignan en St.Laurent ) in glas 1 en 2 ( Hoe krijg je het voor elkaar Stefan ;-) ). De Carignan 2003 die ik vorige zomer op het domein Ferrer-Ribiere had gekocht was helaas niet goed meer en de St.Laurent van Schwarz uit Oostenrijk haalde ik er snel tussen uit. De Trousseau van Luc Boiley, ook uit 2003, en ook op het domein gekocht was helemaal naar de knoppen, bloemkool, uien, karton, een ramp dus. Aangezien het een blinde proeverij is en ik zelf mee proef worden de flessen niet vooraf geproefd om te kijken of ze goed zijn dus het risico dat er een foute fles tussen zit bestaat altijd maar twee op de tien dat is brute pech. 

Copy of pinot noir blind 10

De organische Pinot Noir uit de Languedoc van Domaine de l'Ocre Rouge kwam zeer medicinaal over in de neus en als je niet wist dat je wijn in je glas had zou je denken dat je een geuze aan het drinken was.

De drie teams hadden er allemaal 5 of 6 goed van de 10. Waar ben ik in de mist gegaan met mijn teamgenoten Frédéric en Nick? We hadden Chili met Duitsland verwisseld alsook Argentinië met de Languedoc. Deze laatste omwisseling was weer zo'n typisch geval van het eerst juist hebben maar dan op het einde met de tijdsdruk toch nog dingen veranderen en dan de de foute conclusie trekken.  De Chileense van Castillero del Diabolo uit de Delhaize verwarren met de Spätburgunder 2005 van Weingut Knab is wel wat anders. Ik had de Chileen al eerder gedronken en vind het een commercieel maar correct gemaakte wijn. Blind kwam hij echter veel beter uit de bus dan dat ik me kon herinneren.

Daarna had ik om van te genieten bij de kaas en charcuterie een witte Santenay Château de la Maltroye 1e Cru La Comme blind op tafel gezet. Roger en Nick hadden het goed dat het een geëvolueerde Bourgoge was. Boter en koekjes met een licht aangename ( niet voor Dirk ) oxidatieve toets. In de mond kwam dit ook weer terug met wat citrus, appels en wat getoast. De zuren gaven de wijn nog een zeer frisse indruk en een volle structuur. 
corbieres santenay saint emilion

Daarna had ik eigenlijk een Clos de L'Oratoire 1997, Grand Cru Classé Saint-Emilion voorzien maar toen ik de fles eerder die middag geopend had vond ik niet die fantastische wijn die ik vier maanden geleden in het glas had. Nogal wat reductie en verder ingetogen. Deze kon ik niet serveren aan mijn wijnvrienden dacht ik en moest ik dus overschakelen op plan B. Ik koos voor een andere wijn uit één van mijn favoriete streken waarvan ik zeker wist dat iedereen ervan onder de indruk ging zijn. Uiteraard ook weer blind geproefd en men dacht dat het o.a. om een goeie Italiaan ging en zelfs een Saint-Emilion Grand Cru van de vorige eeuw. Dat het Château Haut-Gléon, Cuvée Marie-Pierre Feyt 2000 uit de Corbiéres was kon natuurlijk niemand raden. Wat een ongelooflijk goede wijn zeg en zo mooi ontwikkeld. Top!

Toen ik daarna mijn verhaal van plan B had uitgelegd wou iedereen toch de Clos de L'Oratoire 1997, Grand Cru Classé Saint-Emilion proeven en het had hem duidelijk goed gedaan om enkele uren open te staan want hij stond weer zijn mannetje maar toch ook wel ietsje versleten zoals Lena dat mooi zei. Voor de proefnotitie zie hier .

Als afsluiter heb ik een sherry Pedro Ximénez uit 1963 boven gehaald van Montilla-Moriles en dat dat hemels is hoef ik jullie niet te vertellen. De fles heeft trouwens een grappig etiket namelijk een dubbel etiket wat je kan openklappen en wat weer dicht gaat en blijft plakken door middel van een magneetstreepje aan de rand.
Voor meer uitleg over Pedro Ximénez en een proefnotitie zie hier een eerder artikel van me. 

Ik had de indruk dat men er stil van werd inclusief mezelf. Bijna 45 jaar oud en zo jong, zo mooi en zo onderschat. Na deze avond zal ik weer een nieuwe fles moeten kopen........zo lekker was hij.     

pedro ximenez 

19 augustus 2007

Sushi en wijn, welke combinatie?

Sushi, ik zou het wel iedere dag willen eten. Heerlijk vind ik het. Maar wat drink je er nu bij? Een droge sherry of een witte wijn ja, maar welke? Na veel experimenteren is er één wijn die er voor mij uit springt en dat is de Grüner Veltliner uit Oostenrijk. Deze wijn blijft absoluut overeind bij de rauwe vis, de gember en de sojasaus.
Grüner Veltliner is een witte druivensoort uit Oostenrijk waar wordt hij ook "Der Grüne" wordt genoemd, en waar hij de meest geplante druivensoort is. Typisch voor deze druivensoort zijn aroma's van peper, citrus en hij heeft een hoge aciditeit.

sushi-poster-glow
  
Grüner Veltliner Loisiumwiengarten 2005, Karl Steiniger: frisse neus, citrus, mineralen, peper, granny smith appels, in de mond ook weer iets van zure appels, fris, veel rijpe zuren zeker niet agressief, citrus in de afdronk, heerlijk bij sushi.  10.00 Euro bij Maxi Vins en Bewine. Winespectator:88/100pt, Vinama: 15/20pt