19 mei 2012

Hoe open je een oude fles Vintage Port?

Eerder deze maand was ik voor het Concours Mondial de Bruxelles op bezoek in de Douro vallei waar in het Vintage House in Pinhao een medewerker van het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto (IVDP) liet zien hoe een oude fles Vintage Port wordt geopend. Kurken hebben maar een beperkte levensduur en alhoewel dit tientallen jaren kan zijn werd er traditioneel in de Douro voor flessen Vintage Port die ouder dan ongeveer 50 jaar zijn een 'Port tang' gebruikt. Dit om te voorkomen dat oude kurken afbrokkelen bij het openen met een kurkentrekker en in de Port terecht komen.

vintage port,douro,portugal

De metalen tang wordt op het vuur gelegd.

vintage port,douro,portugal

De vlam gaat er geruime tijd in tot het uiteinde gloeiend heet is.

vintage port,douro,portugal

Als de tang warm genoeg is wordt hij op de hals van de fles gezet net onder de kurk en goed samen geknepen.

vintage port,douro,portugal

De tang gaat eraf en op de plek waar de tang op de fles zat wordt er ijswater gegoten.

vintage port,douro,portugal

Door de thermische schok breekt het glas en dan wordt het uiteinde van de fles verwijderd met de kurk nog in het glas.

vintage port,douro,portugal

vintage port,douro,portugal

Kurk zit nog in de flessenhals. Ja het was hier helaas geen fles van 50+ jaar.

vintage port,douro,portugal

Netjes afgebroken, geen schilfers.

vintage port,douro,portugal

En decanteren maar....

 

17:12 Gepost door Vinama in Wijn serveren | Commentaren (0) | Tags: vintage port, douro, portugal |  Facebook | |  Print

09 maart 2011

Portugese wijn, de kwaliteit springt uit het glas

De ingrediënten:
- Douro
- Dao
- Porto
- Portugal specialist Kris Jeuris

Laat deze allemaal een avondje pruttelen voor de Vlaamse Wijngilde in Brussel en je krijgt gegarandeerd een lekker Portugees stoofpotje.  

Portugal is een land wat tot midden jaren zeventig nog onder een militaire dictatuur gebukt ging.  Pas vanaf 1986 bij de toetreding tot de Europese Unie is de ontwikkeling van het maken van wijn in een technologische versnelling gekomen en kwam vooral de kennis beschikbaar om kwalitatieve wijnen te maken (afgezien van het maken van Port waar men al meester in was).   

Quinta de Saes Cor Doa 2009 (7,90€) beet de spits af en toonde zich als een fruitige, florale frisse wijn met strakke zuren.  De 100% alvarinho van Muros Antigos 2009 (13,48€)  gemaakt door Anselmo Mendes was mineralig met rijp fruit in de mond ondersteund door een mooie zuurgraad en een lange evenwichtige afdronk. Mooi voorbeeld van de kwalitateit die tegenwoordig in Portugal wordt gemaakt. Als derde witte wijn was de Quinta dos Carvalhais Colheita Seleccionnada 2006 (15,17€) gemaakt van de druivenrassen Encruzado en Verdelho het buitenbeentje. Want dit is een witte wijn die houtgisting heeft gehad en intense aroma’s van boter en noten had. In de mond een volle, ronde wijn met een duidelijke houtopvoeding die in wel iets weg heeft van het chardonnay type wijn maar wel een mooie frisheid had.

Bij de rode gingen we terug naar het domein  Quinta de Saes namelijk de Dao 2008 (11,66€), druivenrassen touriga nacional en alfrocheiro preto. Licht zwart fruit in de neus met in de mond hetzelfde fruit maar met een mooie fraicheur, medium tannine en lichte aangename vegetale toets.  2008 was een koel jaar in Dao en deze wijn kan nog wel even liggen.
Vale Raposa Reserva 2008 (11,66€), Douro, touriga nacional en tinta cão van een leisteen bodem, is een wijn met elegant rood fruit zoals kersen en een geroosterde toets in de neus. Een volle aanzet, kruidig, peper en drop. Een allemansvriend waarvan de alcohol in de afdronk opvalt.  

Vervolgens de ‘fieldblend’ Quinta Terra Feita de Cima Po de Poeira 2007 uit Douro (18,92€), van de druivenrassen touriga franca, tinta roriz, tinta cao, touriga nacional en andere. In de neus kersen, viooltjes, pruimen en een lichte houttoets maar wat vooral naar voren komt is de finesse. In de mond een mooie jonge wijn met mineralen en krokante tannine. Kan zeker nog even wat rusten. “Pó betekent 'stofdeeltje', poeira betekent 'stof', op het label van de tweede wijn staat een stofdoek (wat volstaat voor een kleine beetje stof), op dat van poeira staat een stofzuigerkabel. Elk jaar verandert het label omdat elke oogst anders is en aldus andere accenten in de structuur van de wijn legt”, aldus Kris Jeuris.

niepoort morgadio da calçada late bottles vintage 2004 port.jpg


Dan naar de Dao voor de Quinta da Pellada 2007 (40,70€), Dão-blend met lichte dominantie van Touriga Nacional. Een zeer complexe zijn in de neus met bosbessen, cassis cederhout en vooral elegantie.  Mooie rondeur in de mond van deze jonge wijn bomvol fruit en mineralen met een lange afdronk die nog een enorm potentieel heeft en dus nog even mag blijven liggen. Gaat gemakkelijk nog tien jaar mee.

Als afsluiter de Niepoort Morgadio da Calçada Late Bottled Vintage 2004 port (16,40€). Geconcentreerd rood fruit in de neus, zeer fruitig met daarnaast krieken op alcohol en ook wat evolutie in de vorm van bosgeuren en nat hout. In de mond een volle geconcentreerde aanzet met een zalvende structuur. Zeer veel fruit, zoete bramen, cassis en een lange afdronk. Een zeer , zeer goede prijs-kwaliteitsverhouding  en leg dit maar in je kelder zou ik zeggen of nog beter, schenk dit maar in je glas.

Dit weekend kun je diverse van bovenstaande wijnen zelf gaan proeven tijdens de degustatie bij Wijnhuis Jeuris in Roeselare, Kaaistraat 62a. Doorlopend van 14:00 tot 19:00. www.wijnhuisjeuris.be  

23:44 Gepost door Vinama in Geproefd, Wijn proeverij | Commentaren (2) | Tags: portugal, douro, dao, porto |  Facebook | |  Print

15 september 2009

Back to the 80's, 60's and 40's...

Een avondje met wat wijnliefhebbers is vooral vaak een lekkere happening. Zo was het ook deze keer weer en niet alleen in het glas maar ook op het bord één en al plezier. Begonnen met een mooi fruitige blanc de blancs Champagne Grand Cru van Bonnet Gilmert met daarbij een heerlijke huisgemaakte zalmmousse. Daarna kwam de eerste fles blind op tafel bij het voorgerecht. Een donkerbruine kleur, vette textuur, aromatisch in de neus met krenten, hazelnoten en ook wat ziltigheid. In de mond droog en gerookt. Mooi glas wijn en ons verdict was een sherry en het bleek een 'Emperatriz Eugenia' very rare Oloroso, gran reserva sherry van Emilio Lustau te zijn (Vinama:16,5pnt).

champagne bonnet gilmert sherry jerzez lustau emperatriz eugenia very rare oloroso pierre bise anjou loire haut de la garde redoma niepoort portugal douro

Voordat het hoofdgerecht geserveerd werd kwamen er nog twee witte wijnen blind op tafel. De eerste had vrij intense gele kleur, iets boter in de neus  een heel houtbos in het glas en ik zat al in de richting van de Bourgogne te denken maar het was veel zuidelijker. Deze Redoma reserva 2000 van Niepoort uit de Douro had na negen jaar nog een dosis hout om dikke planken van te zagen, een beetje teveel dus. Misschien juist wel een goede brug na de stevige Oloroso naar de volgende wijn. Hij had ook een mooie frisheid en je zou deze wijn geen negen jaar oud schatten maar veel jonger (Vinama: 13,5pnt).  

De tweede blinde die ik zelf had meegenomen was  Château Pierre-Bise 2006, Le Haut de la Garde 2007 uit Anjou. Vorig jaar heb ik dit domein bezocht en was zeer onder de indruk van deze 'gewone' chenin uit Anjou gemaakt door Claude Papin. Een iets donkere kleur naar het oranjeachtige toe met een zeer complexe intrigerende neus met onder andere kweepeer. In de mond een volle droge aanzet met ook hier weer een complexiteit die je eigenlijk niet verwacht van een wijn in deze prijsklasse. Ik hoorde iemand aan tafel zeggen 'Voor die prijs (€7,75)ga ik deze wijn meteen zelf invoeren' (Vinama: 16pnt).
    
La chapelle 1983 hermitage Paul Jaboulet
Foto: WvdV

Toen de eerste rode wijn blind. Toen hij net ingeschonken was en ik eraan rook dacht ik meteen 'oei als dit nog maar goed gaat zijn'. We hadden duidelijk een oudere wijn in het glas met veel evolutie in kleur en geur. De fles was nog maar net open dus we hebben de wijn even een tiental minuten de tijd gegeven. Die tijd had hij nodig en nog meer zelfs want de wijn kwam helemaal open en bleef ontzettend positief evolueren totdat de fles leeg was. Want leeg ging hij, een heerlijke elegante wijn met een mooie zachtheid, fijne tannine, nog wat heel licht cassis, wat leer en hout (ik heb geen proefnotities genomen die avond dus even een beknopte impressie van wat er nog in mijn hoofd zit). Dit was duidelijk een grote wijn maar de welke? Ik gokte op een syrah uit de Noordelijke Rhône, Côte Rotie of Hermitage. Het was La Chapelle 1983 Hermitage van Paul Jaboulet (Vinama: 18pnt). Een heerlijkheid waarvoor dank PvdV alsook voor het heerlijke gerecht met truffels.
La Chapelle 1983 was kwaliatief een stuk beter dan de 1999 die ik eerder dit jaar mocht proeven (zie verslag 30/08/09).

chateau pape-clement 1986 grand cr pessac-leognan BordeauxFoto: WvdV

De tweede fles wijn werd niet blind geserveerd. Met een elastiekje om het etiket op zijn plaats te houden stond er een fles Château Pape-Clement 1986 Grand Cru Classé uit Pessac Léognan voor mijn neus. Net zoals La Chapelle had ook deze wijn wat tijd in het glas nodig en bleef daarna permanent positief evolueren.  Deze Pape-Clement had nog een mooie stevige volle structuur en ik zou hem eerder in de eerste helft jaren '90 plaatsen dan midden jaren '80. Zeer, zeer mooi geëvolueerd (Vinama: 18pnt).

1945 sauternes chateau pape-clement 1986 grand cr pessac-leognan bordeaux sauternes 1945b la chapelle 1983 hermitage paul jabouletFoto: WvdV

Toen de mystery fles zonder etiket. Enige weken geleden hadden PvdV en ikzelf via mijn wijnblog afgesproken dat hij een Sauternes uit 1945 zou opentrekken van wie het kasteel niet gekend was en ik een Madeira uit 1945 zou meenemen dus zo gezegd, zo gedaan. 1945 een mythisch jaar, het einde van de tweede wereldoorlog en het begin van de wederopbouw, een jaar van van hoop. 

Het was een Sauternes de mystery fles dat wisten we dus zeker. Ook het jaartal was bekend want alhoewel het etiket met de naam van het château er niet meer opzat had hij nog wel een klein schouderetiket met het jaartal 1945. Maar dat was ook alles, ook PvdV wist niet welke wijn dit was.
Na mijn super ervaring eerder dit jaar met een fles Rieussec 1947 (zie verslag van 8/08/09) zag ik nu een 1945 ook wel zitten. De kleur zag er nog in orde uit maar in de neus was er enkel een stevige velpongeur en in de mond stelde hij niets meer voor. Passé, jammer maar dat risico is er nu eenmaal bij dit soort oude rakkers.
Op de kurk stond ook geen naam van het kasteel. Er werd gespeculeerd dat het van Château Clos d'Azu(?) was maar ik heb er nooit van gehoord en kan nergens iets vinden over dit kasteel.

Toen maar snel naar iets anders uit 1945 ingeschonken namelijk de Barbeito Malvazia Madeira en daarna de Barbeito Verdelho 1965 Madeira die allebei als jonge engeltjes op je tong plaste. Ja, geschiedenisles kan leuk maar vooral ook lekker zijn.  

madeira 1945 1965 barbeito malvazia verdelho b

19 december 2007

O trio magnificient dos portugees

Tijdens de sommelierles Portugal kwam Kris Jeuris van de Portugal specialist Wijnhuis Jeuris een vurig betoog houden over hoe mooi Portugal als wijnland wel niet is. En ik kan hem alleen maar gelijk geven maar naast de alom bekende Port heeft het land wel een grote uitdaging om de gehele wereld bekend te maken met hun vrij onbekende witte en rode wijn. Met druivenrassen als touriga-nacional, tinta roriz, rabigato, loureiro, arinto en touriga-franca die toch niet zo lekker in de mond liggen als chardonnay en cabernet-sauvignon is dat een hele opgave. Echter degene die al Portugese wijn heeft geproefd weet wat een kwaliteit het land in petto heeft.

Portugal:
"Zowel door z’n geografisch als politiek isolement (tot de toetreding tot de EU in 1986) bleef Portugal in de 20ste eeuw een goed bewaard geheim. Het verhaal van de Portugese wijn leidt daarom langs vaak onbekende wijnstreken met een verrassende traditie. De rijkdom aan inheemse druivenrassen en de variatie in bodem- en klimaattypes is er enorm. De eigenheid van de wijnen staat glas na glas garant voor puur drinkplezier.

In een verder verleden was van isolement in Portugal geen sprake. Met name met de Engelsen hebben de Portugezen steeds een nauwe handelsband onderhouden. Al in de 12de eeuw werd wijn uit de Minho verscheept naar Engeland. Portugals meest bekende wijn, de porto, dankt zijn ontstaan trouwens aan de handel met de Engelsen, die een sterke vlucht nam ten tijde van de oorlog tussen Frankrijk en Engeland in de 17de eeuw. In de 18de eeuw waren heel wat Engelse en Duitse handelshuizen in Oporto dan ook gevestigde waarden geworden. Maar dan sloeg de phylloxera (druifluis) toe die heel wat wijngaarden vernielde en in de 20ste eeuw kregen de Portugezen er het bewind van António de Oliveira Salazar bovenop (1932-1974). Het land raakte steeds meer geïsoleerd en in dewijnindustrie werd een ver doorgedreven politiek van coöperatieve handel gevoerd. Na de revolutievan 1974 werd langzaam het pad geëffend voor de toetreding tot de EU en vanaf dan kwam de modernisering in een stroomversnelling, mede dankzij enorme financiële steun.

De meeste kleine kwaliteitsdomeinen die nu de toon aangeven zijn dan ook een vrij recent gegeven. De portohuizen bleven weliswaar onafgebroken verder bouwen aan hun rijke traditie, maar zij waren lange tijd niet geïnteresseerd in de productie van niet-versterkte wijnen.
Pas in 1952 bracht Casa Ferreirinha zijn beroemde Barca Velha op de markt en gaf zo de eerste aanzet voor de ontwikkeling van rode wijnen in de Douro. In de rest van Portugal werden bescheiden eigenaars van wijngaarden aangemoedigd om hun druiven te verkopen aan de plaatselijke coöperatieve. Hun productie was in de eerste plaats gericht op grote volumes met een zekere afzet in de vele ex-kolonies, wat de kwaliteit van de wijnen niet altijd ten goede kwam. Toch waren er ook heel wat familiebedrijven die resoluut voor kwaliteit kozen en zo hun streek een mooie erfenis van karaktervolle wijnen nalieten.

De bedrijvigheid in de wijnwereld is in Portugal nog nooit zo groot geweest. Met wisselend succes werpen heel wat jonge mensen zich op als wijnmakers met een visie en bieden hun diensten aan als consulent. Nieuwe bedrijfsstructuren worden op poten gezet en de grote doelstelling is om zo snel mogelijk wereldwijd te exporteren. Oudere wijnbedrijven worden langzaamaan wakker, maar twijfelen voorlopig nog tussen radicaal kiezen voor de vernieuwing of vasthouden aan hun traditioneel gemaakte wijnen.
douro portugal 2
Douro (foto: J.Goode)

Portugal heeft wijngebieden in alle provincies. De hoofdzones zijn van noord naar zuid de Minho, Tras-os-Montes, Beiras, Estremadura, de Ribatejano, de Alentejano, Terras do Sado en de Algarve. Je kan daarbij de Tejo (Taag) die in Midden-Portugal uit Spanje het land binnenstroomt en even voorbij Lissabon uitmondt in de oceaan als een significante breuklijn beschouwen. De gebieden die erboven liggen en dan meer bepaald de Douro, de Dao, Bairrada en sommige delen van de Vinho Verde en Estremadura hebben het grootste potentieel om complexe wijnen met groot bewaarpotentieel voort te brengen.
De gebieden eronder lijken door de grotere warmte meer geschikt om zich te concentreren op de productie van toegankelijke, vlotte wijnen aan bij voorkeur sympathieke prijzen. Toch zijn er ook daar een paar uitzonderingen. Bepaalde zones binnen de Alentejo (rond Estremoz en Portalegre) hebben wel degelijk de ideale mix van goede bodemstructuren en een favorabel microklimaat die met de plaatselijke Trincadeira en Aragonez optimaal benut kunnen worden. En in Setubal heeft men met de Moscatel een waardig alternatief voor de porto uit het noorden.

Terwijl de Dao en de Bairrada nog wat achterstand hebben in te halen, vind je in het noorden momenteel de grootste bedrijvigheid in de Douro. Door de langdurige absolute dominantie van de portwijnen is dit nochtans de streek die zich pas de jongste decennia wat meer is gaan toeleggen op de productie van niet-versterkte wijnen. Nu schieten de nieuwe wijnen er echter als paddestoelen uit de grond.
De streek is daardoor uitermate interessant om volgen, want terwijl sommige ambitieuze producenten moeten ervaren dat hun terroir zich misschien toch beter leent voor de portwijnen, blijken bepaalde percelen in met name de Cima Corgo uitstekende eigenschappen te vertonen. Aangezien de portoproductie er al zo lang aanwezig is, zijn ze vaak dan nog beplant met heel oude stokken (80 jaar oud is in de Douro heel gewoon). De resulterende wijnen kunnen uitermate karaktervol zijn.

Terwijl nieuwe aanplantingen vandaag meestal heel modern worden aangepakt, betekent ‘oude stokken’ in Portugal dat de wijngaard op traditionele wijze werd aangeplant met meestal verschillende rassen door elkaar (20 à 30 rassen samen is geen uitzondering). Met de verschillende rijpingstijden die dat met zich meebrengt, maakt dat het beheer van de wijngaard er niet makkelijker op, maar de diversiteit lijkt de complexiteit van de wijnen wel ten goede te komen.

Portugal is een land met een grote, indrukwekkende wijntraditie, maar de producenten van vandaag zijn nog maar pas die traditie aan het herontdekken en wijnland Portugal is dus meer dan ooit een work in progress". (met dank aan Wijnhuis Jeuris )

portugal quinta de saes

Kris had een mooi gamma wijnen meegenomen waar ik er drie heb uitgepikt:

Quinta de Saes Reserva Branco 2006, Doa, Alvaro Castro: Gemaakt van bical, encruzado en cerceal. In het begin een lichte pareling in het glas wat verdwijnt, licht gele kleur met een groen schijn. Een frisse neus met grassige toetsen en gerookt wat van het terroir komt. In de mond een volle en frisse aanzet met wat peper. De zuren zijn goed aanwezig en maken de wijn  aangenaam fris en in de afdronk komt de citrus er door heen. 12.87 Euro, 14/20pt.

Quinta de Saes Tinto Colheita Exclusiva 2006, Doa, Alvara Castro: Gemaakt van touriga nacional, alfrocheiro preto. Deze paarse ondoorzichtige wijn heeft een zwoele neus met kruiden en confituur. In de mond vindt je de kruiden en confituur ook weer terug maar het is vooral een ongelofelijke fruitbom en dan wel eentje van de frisse soort en absoluut niet zwaar en doet wat fluweelachtig aan. De zuren ondersteunen de tannines mooi. Goed glas wijn, staat nu garant voor veel drinkplezier. 8.50 Euro, 15/20pt 

Niepoort Morgadio da Calçada Tinto 2005, Douro, Dirk van der Niepoort: Voor mij de topper van de avond. Gemaakt van touriga nacional, tinta roriz, tinta cao, touriga franca en tinta barocca. 15mnd Franse eik. Een donker rode wijn met rode bessen in de neus, finesse en veel complexiteit. Eén en al fruit in de mond, fris, snoepjesachtig en elegant met kersen in de afdronk. Perfect in balans en nu al heerlijk op dronk. 16.00 Euro, 16,5/20pt 

Portugal, een land wat gelukkig veel interessante wijnen te bieden heeft voor de wijnliefhebber. Je moet ze gewoon eens gaan ontdekken. Adeus.

23:58 Gepost door Vinama in Geproefd | Commentaren (4) | Tags: tinta roriz, portugal, douro, touriga-nacional |  Facebook | |  Print