17 januari 2010

Hospices-de-Beaune, wijnen voor een goed doel - Deel 1

Als Roland Masse, de regisseur van Domaine Hospices-de-Beaune uit de Bourgogne samen met Anthony Hanson, senior wijnconsultant van het Londense veilingshuis Christies en Master of Wine, op uitnodiging van Hugo Van Landeghem naar de Vlaamse Wijngilde komen om er de wijnen van Hospice-de-Beaune voor te stellen, dan mag je gerust spreken van een primeur voor België.

Vroeger had ik als jonge twintiger tijdens een wijnreis Beaune al eens bezocht en uiteraard een bezoek gebracht aan het prachtige hospitaalmuseum Hospice-de-Beaune. Ik kende  het nobele verhaal achter de wijnen dus al en keek er dan ook ten zeerste naar uit om op deze Vinoforum bijeenkomst de wijnen te kunnen proeven vergezeld met de expertise uitleg van Roland Masse en Anthony Hanson.

An Englishman in......Beaune

Dat de Engelsman Anthony Hanson regelmatig in Frankrijk vertoeft, bleek wel uit zijn vlotte Franse babbel waarmee hij de geschiedenis van Hospices de Beaune uit de doeken deed. In België moeilijk voor te stellen maar het huidige ziekenhuis in Beaune bezit maar liefst 60ha van voornamelijk (85%) premier cru- en grand cru-wijnen zoals savigny-les-beaune, corton-charlemange, mazis-chambertin en bâtard-montrachet. Al deze wijngaarden zijn in de loop der eeuwen vergaard door middel van schenkingen aan aan het 'Hôtel-Dieu' in de vorm van geld, boerderijen en complete wijngaarden. Ook vandaag de dag worden er nog altijd schenkingen gedaan.

Aan de oorsprong van deze schenkingen staat kanselier Nicolas Rolin die in 1443 'Hôtel-Dieu' oftewel Hospice-de-Beaune speciaal stichtte voor de armen die medische hulp nodig hadden maar dit niet konden betalen. Dit nobele initiatief kreeg in de loop der tijd steun vanuit de welgestelden in en rond Beaune waardoor menig erfenis linea recta bij Hospice-de-Beaune terecht kwam. De arme zieken lagen zelfs in de kapel die ook dan ook de naam 'salles des pauvres' mee kreeg en waar zij rechstreeks vanuit hun bed de mis konden volgen.

Er werken 22 mensen bij het domein die ieder ongeveer 2,5ha wijngaarden bewerken van de totaal 60ha. Ieder jaar worden er tussen de 600 en 750 pièces (vaten) produceerd waarvan in 2009 een 145tal witte wijn. Deze wijnen worden door Roland Masse zelf gevinifieërd. In totaal worden er 44 cuvées gemaakt waarvan 21 rood en 13 wit. Iedere cuvée draagt de naam van de oorspronkelijke donateur.

roland masse anthony hanson hospice de beaune christies
Mijn tafelgenoten Roland Masse (links) en Anthony Hanson (MW)

Eenmaal....andermaal, verkocht

Het unieke van de wijnen van Hospices-de-Beaune is de manier waarop ze verkocht worden. Op de derde zondag van november vindt een openbare veiling van de vaten plaats. Dit jaar voor de 149e keer. Het is de grootste en oudste charitatieve veiling te wereld waarvan de opbrengst volledig wordt geïnvesteerd in het huidige ziekenhuis en de rusthuizen van Beaune. De wijnen hebben dan net hun alcoholische gisting achter de rug en moeten hun malolactische omzetting nog ondergaan. Eenmaal verkocht op de veiling dienen de vaten voor half januari opgehaald te worden en door een naar vrije keuze négociant of wijnboer in de Bourgogne ook nog achttien maanden opgevoed te worden.

hospice de beaune bourgogne toit dak roofDat de keuze van deze 'eleveur' zeer belangrijk is bij de uiteindelijke kwaliteit van de wijn mag voor zich spreken. Deze zal namelijk bepalen bij welke temperatuur de vaten worden bewaard, of de wijn wordt overgestoken op andere oude eikenhouten vaten, hoe lang de wijn op vat blijft, hoe vaak er soutirage plaatsvindt, filtering ja of nee, etc...

Indien van dezelfde cuvée meerdere vaten bij verschillende kopers terecht komen en deze door verschillende 'eleveurs' worden opgevoed zullen er dus degustatieve veschillen in in dezelfde cuvée zitten. Derhalve wordt de naam van de opvoeder ook duidelijk op het etiket vermeld die overigens altijd dezelfde typische Hospices-de-Beaune lay-out hebben.

In 2004 is Hospice-de-Beaune op zoek gegaan naar een veilingshuis wat de veiling internationaal meer in de kijker zou kunnen zetten en sindsdien heeft Christies de leiding over de veiling. Het is ook vanaf dat moment dat er ook  particulieren op de veiling mogen kopen. Anthony Hanson wakkerde dan ook de interesse aan om als Vlaamse Wijngilde een vat te kopen en nodigde iedereen uit om te komen proeven in Beaune. Pinot-noir is volgens hem gemakkelijker om jong en dus van het vat te proeven dan bijvoorbeeld cabernet-sauvignon of syrah.

Onze nationale wijnmeester Eric Merny begon al te mijmeren (en hij niet alleen) over het kopen van één vat en had er al meteen een naam voor, cuvée Hugo. Snel werd er gerekend aan tafel. Eén vat is 228 liter = 288 flessen = 24 kisten van 12 flessen en even snel werden het al twee vaten.....  

Roland Masse over jaargang 2009

Er was een normale vegetatieve cyclus met een goede bloemzetting in juni. Een goed evenwicht tussen zon en regen met een vroegtijdige rijping van de druiven waardoor begin september de rijpe oogst in perfecte weersomstandigheden kon plaatsvinden.

"Het is niet moeilijk wijn te maken in een goed jaar. Wij doen niks, we hoeven alleen maar te wachten en doen de druiven in de roestvrijstalen vaten en alles gaat vanzelf. Helaas is het niet ieder jaar zo gemakkelijk" aldus Roland Masse. 'De witte druiven hadden een potentieel van 13-14% alcohol wat voor ons ideaal is om een goede witte wijn te maken. Het is nog te vroeg om in het algemeen van een groot jaar te spreken want we kennen de evolutie van de wijn nog niet. Wel was al direct duidelijk na het persen van de druiven dat het druivensap een uitstekende kwaliteit had.'

Op de vraag of 2009 te vergelijken was met 2005 zei Roland Masse dat het zeker vergelijkbaar is maar met het verschil dat voor de rode wijn de tannine wat vetter is. Wil dit ook zeggen dat ze daardoor minder bewaar capiciteit hebben? Roland Masse wou die conclusie nog niet trekken. De witte wijn uit 2009 vondt hij echter wel kwalitatief beter dan de die uit 2005.

Binnenkort deel 2 op Vinama met de wijnen die geproefd werden. Bovenstaand artikel werd ook gepubliceerd in 'Ken Wijn Magazine' van de Vlaamse Wijngilde.

De commentaren zijn gesloten.