31 januari 2009

Riesling op schiste

Een nieuwe Pure Winelovers degustatie georganiseerd door Jan in restaurant NZET in Gent en deze keer volledig in het teken van Duitse rieslings op schiste (leisteen). Een vijftiental wijnen uit de Moezel van steile op het zuiden gelegen hellingen. De wijnen gingen van droog, halfdroog/zoet tot zoet.

Riesling is een grote klassieke witte druif (maar toch nog vrij onbekend bij het grote publiek) die langzaam en tot diep in november rijpt en niet zo gevoelig is voor vorst. Daarom komt hij vooral in noordelijke wijngebieden voor waar hij onder de late herfstzon langzaam zijn rijping voltooit wat uiteindelijk het aromatisch karakter versterkt. Riesling weerspiegelt zijn terroir waar hij verbouwd wordt. Een schiste bodem is rijk aan mineralen en geeft de wijn dan ook een mineralige en tevens rokerige toets. De steile schiste hellingen slaan overdag ook de warmte van de zon op om dit 's nachts weer af te geven aan de wijnstok. De zon wordt weerspiegeld in de Moezel rivier en door dat de wind vrijspel heeft (geen bergen die de wind blokkeren)drogen de druiven goed.

Riesling wordt bijna altijd voor monocépage wijn gebruikt dus zonder toevoeging van andere druivensoorten. De druif leent zich tot het vinifiëren van beendroge wijn tot edel zoete en zelfs mousserende wijn. Riesling geeft ook de mogelijkheid om goede bewaarwijnen te produceren.    

duitse riesling peter lauer riesling spatlese fass 7 2006

 

Waar moet je nu naar zoeken als je een riesling wijn proeft? Wat zijn de typische karakteristieken?
Qua kleur zul je een bleekgele, groengele kleur zien. In de neus aroma's van perzik, appel, citrusfruit en witte bloemen (lindebloesem) en in de mond valt de levendige zuurgraad meteen op. Het zijn vooral sappige fruitzuren. Strakke zuren vindt je vooral in beendroge rieslings. Rijpere rieslings geuren naar abrikoos en ananas.

Na rijping op fles kan er ook een geur van petroleum ontstaan die je bij geen enkele andere druif aantreft. Persoonlijk kan ik het wel waarderen als er een lichte 'petrole' geur aan de wijn zit maar het wordt blijkbaar ook als een fout beschouwd door diverse wijnboeren. Iemand citeerde deze avond bijvoorbeeld Marcel Deiss die gezegd heeft dat "riesling die op de juiste terroir staat nooit 'petrole' zal ontwikkelen bij het ouder worden". 
  
Heeft de druif de edele rotting ondergaan dan heeft de wijn een typische smaak van gedroogde abrikozen, rozijnen, amandelen en honing.

In Duitsland is Riesling met 20% de meest voorkomende druivensoort waar hij ook wel Rheinriesling of Johannisberg riesling wordt genoemd. De wijnen van deze avond kwamen allemaal uit de Mosel-Saar-Ruwer streek, het oudste wijngebied van Duitsland. 9.000ha wijngaarden waarvan meer dan de helft met riesling. Het Moezel gebied wordt verdeeld in de Unter-Mosel, Mittel-Mosel en Ober-Mosel waarbij de beste rieslings uit de Mittel-Mosel komen van Enkirch tot Trier.

Voordat we de wijnen blind zijn gaan proeven werd ons door Jan gevraagd om van iedere wijn een indicate te geven hoeveel gram suiker en hoeveel gram zuren er in de wijn zit alsmede of er laboratorium gist of natuurlijke gist gebruikt was. Voor de zuren dat bleek een vrijwel onmogelijke opdracht (althans voor mij) en op het moment dat het echte suikergehalte van een wijn verteld werd hoorde je geregeld een ai..,oooh.. of yes. Met de gistsoort zaten we er gezamelijk bijna altijd juist op alhoewel daar ook wel eens een gokje gewaagd is.

Hoe zat dat ook al weer met endogene en exogene gisten? Endogene gisten zijn van nature aanwezig op de druif en/of in de wijnkelder, exogene gisten zijn kunstmatig in een laboratorium gemaakt. Deze gisten zijn nodig voor de alcoholische gisting. Wil een wijnboer exogene gisten gebruiken dan zal hij eerst alle endogene gisten moeten doden met sulfiet.

riesling duitsland Hausmann peter lauer mosel weingut franz friedrich kern heinrich kaess

1. C. A. Haussmann - Spätlese trocken 2007, Traben Trarbacherer Königsberg, Moezel, prädikatswein: Eerst een ingetogen neus en na goed walsen licht stenig, witte bloemen en abrikozen. Fruitige aanzet, sappig en een allemansvriend. Zuren goed aanwezig. Correct gemaakt. Vinama 13pnt,  6,80 Euro. Volgens sommige proevers was deze wijn kunstmatig aangezuurd.

2. Peter Lauer - Ayler Kupp „Unterstenbersch" 2007 Fass 12, Qualitätswein, Saar Restsuiker 10,1 g/l, Zuren: 7,0 g/l, spontaan vergist, 45 hl/ha:   
Deze wijn komt van een helling van 70%, geoogst op 20 oktober 2007. In de neus geeft hij een beetje de indruk een natuurlijke wijn te zijn, daarnaast licht mineralig en wit fruit. Wel wat monotoon. In de mond echter een frisse aanzet met onderbouwende zuren van napoleon snoepjes of van die zachte snoepjes met zuur wit poeder erop, fruit. In de afdronk wat zoete frambozen en grapefruit. Vinama 14pnt, 10,00 Euro.

3. Weingut Franz Friedrich Kern - Wehlener Sonnenuhr ‚S' 2004 - alte Reben, Wehlen, Moezel: Mineralige, stenige neus, beendroog. Lichte petroleum en rokerige toets. Zeer droge aanzet met stevig aanwezig zuren. Wijn is niet helemaal in balans. Een bittertje en chemische smaak in de afdronk die me stoort. Vinama 12.5pnt, 10,20 Euro.

4.  Weingut Heinrich Kaess - Trarbacher Schlossberg 2003, Hochgewächs trocken, Moezel: Dikke vette tranen in het glas. In de neus naast appels een duidelijk petroleum aroma, misschien dat deze wijn wat ouder is dan de vorige? Een volle mature aanzet, weinig fruit en het lijkt net op of er houttoetsen in zitten. Alcohol komt strek naar voren in de smaak. Vinama 13pnt, 6,50 Euro.   

duitse riesling weingut franz friedrich kern heinrich schmitges st urbans-hof oekonomierat weiss

5. Weingut Franz Friedrich Kern -  Wehlener Sonnenuhr 'S' 2006 - alte Reben, Moezel: Ingetogen neus maar komt snel los. Bloemen, vuursteen maar ook boter en lactische aroma's. In de mond fris, fruitig en evenwichtig echter na enige tijd in het glas gaat het met grote stappen achteruit. Hij evolueerde zeer negatief en daarom een onvoldoende voor deze wijn. Vinama 11pnt, 11,00 Euro.

De volgende wijn was een vreemde eend in de bijt, een piraat. Echter we waren niet op de hoogte dat er een piraat tussen ging zitten. Het waren allemaal rieslings zo was ons verteld dus ik was zeer verbaasd toen ik dit proefde. Mijn eerste gedachte was een natuurlijke sauvignon blanc uit de Loire maar dat kon absoluut niet het waren immers allemaal rieslings. Ik heb toen maar in de groep gegooid dat dit niet op een riesling trekt en als er riesling in de fles zou moeten zitten het wel ergens een beetje op riesling moet lijken en niet op dat wat ik in mijn glas had. Hans had net voor de degustatie deze piraat er tussengezet.

En dit was de wijn: 
6. Bruno Allion, Surin Tout Simplement, Vin de Table Touraine: Nog wat koolzuur aanwezig, zeer fruitige neus met appels en noten. Limonade neus, dit is een natuurlijke wijn. A-typisch riesling zowel in de neus als in de mond. Eerder iets uit de Loire, sauvignon? Ook in de mond zeer fruitig, exotisch, appelsap en drinkt ook als limonade, lekker. Vinama 14pnt, +/- 10.00 Euro.    

Bruno Allion tourraine sauvignon blanc

7. Weingut Heinrich Schmitges -  Grauschiefer 2000 QBA trocken, Moezel: Rijp fruit in de neus, boenwas, petrole, ik hou hier wel van. In de mond verwacht je veel de neus maar de wijn is zeer plat, hij valt dood, zit geen structuur in, geen balans. Vinama 10pnt, 8,00 Euro.

8. St. Urbans-Hof, Oekonomierat Nic. Weiss - Leiwen (Saar), 2007 Wiltinger Kabinett, restsuiker 25,8 g/l,  zuren 8,2 g, spontaan vergist, 60 hl/ha: Eenvoudig en fruitige neus. Fris, fruitig, gras, weinig restsuiker en zuren komen kunstmatig over (aangezuurd?). Vinama 12pnt, 8,00 Euro.

duitse riesling weingut josef bernard kieren st urbans-hof oekonomierat peter lauer saar mehringer blattenberg riesling auslese

9. Weingut Josef Bernard Kieren - Graacher Dompropst 2003, Spätlese Halbtrocken, Moezel  11,5% RZ 16,1 Säure 6,4: Een volle aromatische neus met appels, mineralen en petrole. Mineralige aanzet met frisse pompelmoes zuren, droog en wat bitter. Vinama 13pnt, 5,80 Euro.
Deze wijn bleek te zijn gechaptaliseerd of angereicherd zoals de Duitsers zeggen (suiker aan de most toegevoegd om een hoger alcohol percentage te krijgen).

10. St. Urbans-Hof, Oekonomierat Nic. Weiss - Leiwener Laurentiuslay 2007, Spätlese feinherb, Moezel, restsuiker 32g/l, zuren 7,3g spontaan vergist 40 hl/ha: Wat vettig in het gals. Zoet fruit in de neus met perzik, abrikoos, kruiden en iets lactisch. Volle halfzoete aanzet met abrikozen,appelsien en citrus in de afdronk. Zuren aangenaam aanwezig. Vinama 14.5pnt, 36,00 Euro

11. Peter Lauer -  Ayler Kupp 2006 Spätlese Fass 7, Saar, 8.5%, restsuiker 75,6g/l, zuren 7,6g, spontaan vergist, 29 hl/ha: Zeer aparte neus, stoffig en alsof er zuurkool in het glas zit. Zoete aanzet met zelfs wat botrytis toetsen. Daarna zoet rijp fruit met toch ook droge toetsen er doorheen. Vinama 15.5pnt, 15,00 Euro.

12. St. Urbans-Hof, Oekonomierat Nic. Weiss - Mehringer Blattenberg 2006,  Auslese, Moezel, 9,5%,  restsuiker 93,6 g, zuren 6,9 g, spontaan vergist 30 hl/ha, gerijpt in foeder: Geen proefnotitie maar met dank aan Jan is dit die van de wijnproducent: "Dieser Riesling ist eine kräftige und vollmundige Auslese. Ein enormes Spektrum von fruchtigen Aromen lässt sich auf die selektive Lese zurückführen. Der leuchtende Blauschiefer verleiht dem Wein eine feine Würze und ausgeprägte Mineralität. Die edelsüße Auslese verwöhnt den Gaumen mit einem intensiven und lang anhaltendem Geschmack von reifen Früchten kombiniert mit eleganten Honignoten". Vinama 15pnt, 20,00 Euro.

duitse riesling matheus kirsten franz matheus drhon hofberger auslese riesling oswald esseln-falkenburg dhron hofberger riesling beerenauslese

Van de volgende drie wijnen moesten we ook de leeftijd raden.

13. A.Matheus - Kirsten - Dhron Hofberger Auslese 1975, Moezel: Bruinige kleur, oude wijn, noten honing en rozijnen, muf. Gemaderiseerde kenmerken, zuren komen zeer sterk naar voren en zoet wordt naar de achtergrond gedrukt. Ver op zijn retour. 20,00 Euro

14. Franz Matheus - Dhroner Hofberger 1976 Auslese Riesling, Moezel: Licht oxidatieve neus met alcoholnoten en nat karton. In de mond komt de bitterheid op de voorgrond. Ver op zijn retour/passé. 
22,00 Euro

15. Oswald Esseln-Falkenburg - Dhron Hofberger Riesling 1976  Beerenauslese, Moezel: Mooie complexe neus, oud, noten. Volle zoete aanzet met zelfs nog iets van fruit en wat tabak. Lange afdronk van confiture en geconfijt fruit. (vergeten te scoren), 32,00 Euro.

Combinatie wijn en gerecht? Voor de droge Duitse riesling:
Garnalen risotto, Asperges, Coq au riesling, Krab met grapefruit, Carpaccio van vis met limoen echalotjes en peper, Kip met citroensaus, Tajine van kip met geconfijte citroen of kweepeer, Plateau fruit de mer, Elzasser zuurkool schotel, Sushi, Kalfsschnitzel met citroen. Grand Cru niveau: Kreeft met roomsaus, Forel en Tarbot. Een halfdroge riesling gaat vaak goed samen met de Chinese keuken. 

Combinatie wijn en gerecht? Voor de zoete Duitse riesling:
Allerlei foie gras gerechten, zowel koud als gebakken foie gras,  Kip met roomsaus en bijvoorbeeld oesterzwammen, desserts zoals Aardbeien mousse met sabayon, Apfelstrüdel, Tarte tatin en Peren met roquefort.

We hebben afgesloten met een mooi stuk vlees van Mauro en een heerlijke crême brulée. In de keuken heb ik eens kunnen proeven van de commerciële ingrediënten lijn van El Bulli chef Ferran Adrià Acosta. Wat dacht je van Yoghurt in poeder vorm, smaak is verbluffend goed. En gedroogde frambozen. Zien eruit als een gewone framboos maar dan compleet gedroogd. Aparte gewaarwording in de mond.
Bij het eten heeft Mauro nog een viertal flessen wijn opengetrokken waarvan er twee uit Bugey kwamen van het domein waar Mauro een wijngaard heeft gekocht dus daar gaan jullie later vast en zeker nog meer van horen. Daarnaast is vooral de mooie cabernet franc (van Fuca?) me bijgebleven maar ik heb geen notities genomen welke wijnen dit waren dus misschien kan iemand anders dat hier aanvullen. Jan, dank voor de mooie avond.

29 januari 2009

Skynet blog award 2008

blog 2 award skynet 2008





Dank aan iedereen die op Vinama gestemd heeft en hulde aan Food fan voor haar prachtige en heerlijke blog Culinier Atelier waar je ideeën op kunt doen voor wat je kunt klaarmaken bij de volgende fles wijn die gaat opentrekken. Twee wijnblogs in de top vijf, het gaat de goede kant op.....

21:31 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (4) |  Facebook | |  Print

27 januari 2009

Loire verslag, deel 5: Domaine Pierre Bise

;,nx;nc< x

23:56 Gepost door Vinama in Geproefd | Commentaren (0) |  Facebook | |  Print

22 januari 2009

Einde wijnjaar??

Onlangs was ik in de supermarkt Delhaize waar ik een boodschappenkar vol met flessen wijn zag staan met daarop het plakkaat "einde wijnjaar" . Even kijken dacht ik, je weet nooit of er iets leuks tussen zit want dat is me hier al eerder overkomen. En dit zag ik toen liggen:

chateau branas grand poujeaux 2005 moulis medoc

Château Branas Grand Poujeaux 2005 uit Moulis. Jawel, een topper uit de Bordeaux van de Belgische eigenaars Justin en Carmen Onclin bijgestaan voor deze jaargang door de oenoloog Michel Rolland. Vanaf 2006 werken ze trouwens samen met Stéphane Dérenoncourt.

Op de website van Delhaize (delhaizewineworld.com) kost deze wijn 30,90 Euro en in september tijdens het wijnfestival was hij even in de aanbieding voor 24,72 Euro maar ook zeer snel uitverkocht. Nu lag hij daar tussen de "einde wijnjaar" flessen voor slechts 17,52 Euro en dus meteen daarna in mijn boodschappenwagentje. 
Waarom had deze wijn deze wijn een foute prijs?  De Château Branas Grand Poujeaux uit het jaar 2003  was in promotie met 20% korting en de 2005 zal er per ongeluk tussen zijn gekomen.

Einde wijnjaar? Nog lange niet, ik zal zelfs nog enkele jaren moeten wachten voordat deze wijn op dronk is en hij zal nog een hele tijd mee gaan. Dank u Delhaize voor deze korting van 43%!

chai chateau branas grand poujeaux 2005 moulis medoc

07:30 Gepost door Vinama in Wijn actualiteit | Commentaren (15) | Tags: moulis, bordeaux, delhaize |  Facebook | |  Print

18 januari 2009

Loire verslag, deel 4: Cheval Joly, paardenkracht in de wijngaard

6 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard coulee de serrant

Toen ik Nicolas Joly in Savennières onlangs bezocht werd de wijngaard La Coulée de Serrant (7ha) juist op dat moment met paard en ploeg bewerkt. Van de 7ha ploegt Nicolas Joly 1,5ha tweemaal per jaar met zijn paard Marius. Nicolas Joly bewerkt zijn grond zo min mogelijk om het leven in de verschillende grondlagen zo min mogelijk te verstoren.  

Waarom wordt een wijngaard eigenlijk geploegd? Ploegen is uiteraard goedkoper dan chemische onkruidbestrijders maar er zijn nog meer redenen.  Het omploegen van de grond is belangrijk voor:

- Verluchting. Dit bevordert de vermenigvuldiging van micro-organismen.
- Verwijderen van schadelijk onkruid dat in concurrentie is met de wijnstok en water en mineralen opnemen. Onkruid creëert een fris en vochtig micro klimaat, wat de kans op voorjaarsvorst groter maakt. Ze stimuleren tevens de ontwikkeling van ziekten. (bij de conventionele wijnbouw verwijderd men onkruid door het gebruik van chemische middelen)
- Los maken van de bovenlaag. Ploegen verbetert de fysieke structuur van de grond en zorgt ervoor dat de harde bovenlaag gevormd door de passage van de machines los komt. Hierdoor kan het water beter penetreren en onstaan er geen plassen die het onstaan van schimmels kunnen bevorderen.

2 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard
Marius krijgt even rust.

Ploegen is een zeer oude techniek en er kan veel tijd in gaan zitten, zeker als het niet mechanisch kan gebeuren. Ploegen gebeurt normaliter met een tractor of zoals bij Coulée de Serrant nog met een paard. Vooral in wijngaarden waar een tractor geen toegang heeft, zie je vaak een paard aan het werk in de wijngaard want deze is veel wendbaarder. Een paard is ook veel minder zwaar dan een tractor waardoor de grond niet te compact wordt (en een paard zorgt ook nog voor een natuurlijke bemesting). Het heeft dus niks met folklore te maken als je een paard voor een ploeg ziet in de wijngaard.

In het algemeen wordt er door wijnbouwers gemiddeld drie keer per jaar geploegd:
1. Na de oogst wordt er aarde tegen de onderkant van de wijnstok opgehoopt (chaussage of buttage) om hem te beschermen tijdens de winter. Men ploegt dan +/- 10 tot 20cm diep. Een biodynamische wijnbouwer zal minder diep ploegen om het goede organische materiaal in de bovenlaag te behouden.
2. Na het snoeien rond maart, ploegt men die aarde weer terug naar het midden van de rang (dechaussage).
3. Voor de bloemzetting in mei. Weer 'chaussage' om de wijnstok tegen de droogte te beschermen (meridionale regio).
Na de bloeitijd in juni op 5-8 cm diepte (dit wordt niet overal toegepast).

Nicolas Joly vindt tweemaal, na de oogst en na het snoeien,  echter meer als voldoende. 

Er mag niet geploegd worden als er risico op voorjaarsvorst bestaat want het vocht in de bodem zorgt dan voor een temperatuursdaling van de wijnstok kans op bevriezing. Om dezelfde reden mag er niet geploegd worden tijdens de bloeitijd, want dan is de kans op coulure (het tijdens de bloei onbevrucht blijven van de bloesem) groter.

3 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard

De mannen die aan het ploegen waren op La Coulée de Serrant gaven me de indruk dat ze blij waren dat ik stond te fotograferen want dat gaf ze waarschijnlijk een goed excuus om te pauseren. Het ploegen met een paard is namelijk voor zowel het paard als de arbeiders een zeer ware en intensieve job. Ik heb ze daar bezig gezien en ze waren aan het zwoegen. Ze vertelde me dat het paard dan ook niet langer wordt ingezet dan 1,5 à 2 uur per dag. Ook zeiden ze dat het een heel precies werkje is want als je even niet oplet ploeg je zo de wijnstokken uit de de grond en dat is niet de bedoeling. Tijdens het ploegen worden ook wat oppervlaktewortels van de wijnstok verwijderd zodat de wortel gestimuleerd wordt om naar beneden te groeien. 

5 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard coulee de serrant
Wijngaard La Coulée de Serrant van Château de La Roche au Moines in Savennières, Loire.

Naast de functie van het ploegen heeft het paard nog een ander doel volgens Joly. De energie van het paard wordt via zijn aura aan doorgegeven de wijnstok (ja we gaan even biodynamisch...). Alleen het feit al dat er een paard tussen de wijnranken loopt beïnvloedt rechtstreeks het leven in de wijnstok. Een paard wordt gedomineerd door 'warmte' (=vuur: één van de natuur elementen naast water, licht en aarde). De mest van een paard is ook de enige die warm genoeg is om er champignons op te laten groeien.

Schapen sheep moutons wijngaard coulee de serrant nicolas joly savennieres loire
Schapen in de wijngaard Coulée de Serrant die in de winter het onkruid opeten en omzetten in mest.

De vorige delen van het verslag:
proloog
deel 1 : Château de Villeneuve, Saumur 
deel 2 : Restaurant Les Tonnelles in Behuard, Maine-et-Loire
deel 3: Ontmoeting met Nicolas Joly op Château de La Roche aux Moines, La Coulée de Serrant in Savennières

13 januari 2009

Loire verslag, deel 3: Ontmoeting met Nicolas Joly op Château de La Roche aux Moines, La Coulée de Serrant in Savennières

Enigzins met een bepaalde vorm van opwinding zat ik in de auto richting Château de La Roche aux Moines, beter bekend van Clos de La Coulée de Serrant, want om 11:00uur hadden we een afspraak met Nicolas Joly. Nicolas Joly eigenaar en wijnmaker van dit top domein in Savennières gelegen in de Anjou-Saumur regio in de Loire, Frankrijk. Eindelijk zou ik de grote voorvechter van biodynamie zelf eens ontmoeten, zijn domein kunnen bezoeken en zijn wijnen ter plekke kunnen proeven.

Zoals een kind, opgewonden omdat hij met zijn ouders naar pretpark gaat, volgde ik de bordjes "Domaine La Coulée de Serrant". Er zijn blijkbaar twee ingangen naar het domein en heel toevallig nam ik de mooiste route waar je eerst recht op het klooster Vieux Serrant uit 1130 stoot waarna je langs de steile helling van de wijngaard Coulée de Serrant gaat en tenslotte recht op het kasteel "La Roche aux Moines" uitkomt, de woonst van Nicolas Joly. Hier wordt al 878 jaar wijn gemaakt. Destijds eerst door de cisterciens monikken en nu door één van de grootste voorvechters van de biodynamische wijnbouw, Nicolas Joly. Nicolas Joly heeft het domein geleidelijk aan van zijn ouders overgenomen en is in 1984 volledig overgegaan op biodynamische wijnbouw.

chateau de la roche aux moines la coulee de serrant nicolas joly savennieres
Château de La Roche aux Moines, Savennières.

Voor een uitleg over biodynamische wijnbouw verwijs ik naar de eerdere artikels op Vinama:
Biodynamische wijnbouw deel 1 - Z003 van Zind Humbrecht
Biodynamische wijnbouw deel 2 - Rudolf Steiner
Biodynamische wijnbouw deel 3 - De preparaten 
Biodynamische wijnbouw deel 4 - De preparaten 500 t/m 507

In de proefruimte van het kasteel werden we ontvangen door de dochter Virginie Joly waarna enige tijd later vader Joly ons kwam vergezellen. Nicolas Joly is een zeer aangename, hartelijke en enthousiaste man die volluit en gepassioneerd praat.  
Volgens Nicolas Joly wordt de origine van de "appellation contrôlée" in de wijngaard gevormd. De appellatie "Coulee de Serrant" die slechts zeven hectaren omvat is geheel in eigendom van de familie Joly. Enkel op een arme grond zonder chemische middelen zal een wijnstok zijn echte karakter laten zien aldus Joly. Met chemische middelen zal de wijnstok minder zonne-energie op kunnen nemen via de bladeren en minder leven via de grond opnemen.  

nicolas joly la coulee de serrant savennieres
Nicolas Joly (r).

Zodat de wijngaard uiteindelijk zijn oorspronkelijke karakter (AOC) kan laten zien past Nicolas Joly de volgende zaken op zijn percelen toe. Het bemesten van de wijngaard gebeurd met mest van zijn eigen tien koeien en twee stieren. Deze dieren worden gevoed met dat wat er op het domein verbouwd wordt. Tussen de wijnranken is er natuurlijke begroeiing. De grond wordt zo min mogelijk bewerkt om de verschillende lagen niet met elkaar te vermengen. 1,5ha wordt nog met het paard bewerkt (en dan nog net op het moment dat ik er was).

Na de oogst wordt er een kudde schapen in de wijngaard losgelaten die het onkruid opeten en omzetten in compost. Bijenkorven op het domein zorgen voor een goede bestuiving en kippen eten de slakken op mochten die er zijn in de wijngaard.

Ziektes worden met biodynamische preparaten en kruidenaftreksels voorkomen of bestreden. Er wordt zeer weinig koper gebruikt. Drie à vijf kilo in de bouillie Bordelaise voor één hectare en dat per jaar. Sommige wijngaarden hebben al drie jaar geen Bordelese pap meer gezien.

Uit respect voor de diversiteit van het landschap blijven diverse hectare AOC grond met de natuurlijke begroeiing behouden en niet gebruikt als wijngaard terwijl dit wel mag.

Enkel lage rendementen, bijna de helft van wat officieel is toegestaan. Resultaat is een hoge kwaliteit en nooit hoeven te chaptaliseren (toevoegen van suiker aan de most om een hoger alcoholgehalte te krijgen). Manuele oogst in meerdere tries om te zorgen dat all druiven optimaal rijp (soms met botrytis) worden geoogst over een periode van 3 à 4 weken.

la coulee de serrant
De steile wijngaard La Coulée de Serrant met op de achtergrond de rivier de Loire.

Daarnaast zo weinig mogelijk tussenkomst in de kelder dat is belangrijk volgens Joly. Laat de wijn zijn ding maar doen. Dit kan echter alleen als je je zaakjes in orde hebt in de wijngaard. De oorsprong van smaak van de wijn komt van de terroir en het microklimaat.  Waarom een wijnstok volspuiten met chemische middelen die de fotosynthese belemmeren? 

Hoe kun je in de kelder het werk voortzetten wat de natuur je tijdens de oogst heeft gegeven?  De huidige technologie kan de wijn verder verwijderen van zijn origine en kan zelfs ongewenste neveneffecten veroorzaken. 
Moet je een debourbage wat oorspronkelijk enkel in matige wijnjaren door de wijnboeren gebruikt werd nu systematisch ieder jaar toepassen? Moet je een produkt wat door de zon gevormd is later sterk afkoelen om de wijnsteenkristallen te laten neerslaan? Moet je gisten uit laboratoria gebruiken die het typische wijnjaar verdoezelen en aroma's en smaken toevoegen? Moet je de vitaliteit uit de wijn halen door hem te sterk door een filter te persen waardoor hij zelfs beschadigd wordt?  Wijn klaren? Temperatuurscontrole tijdens de gisting? Veel nieuwe eiken houten vaten? Het moge duidelijk zijn, volgens Nicolas Joly is het antwoord een volmondig nee op al deze vragen. 

Het meeste werk voor een wijnboer in de kelder is volgens Nicolas Joly acte de presence geven en bewonderingswaardig kijken naar datgene wat er zich voor zijn ogen in de vaten afspeeld. 

Voor de Eerste Wereldoorlog waren de witte wijnen uit Savennières zeer gewild bij de connaisseurs en betaalde men er veel meer voor dan voor bijvoorbeeld de befaamde witte Montrachet wijnen uit de Bourgogne. Die tijd is tegenwoordig voorbij en Savennières is een beetje in de vergetelheid geraakt terwijl er nog altijd prachtige witte wijnen van de chenin druif gemaakt worden.

virginie joly coulee de serrant savennieres loire
Virginie Joly (in de voetsporen van haar vader) naast de vaten met de oogst van 2007.
   
Nicolas Joly maakt drie witte wijnen:
Les Vieux Clos-AOC Savennières: 5ha op het oosten, wijnstokken gemiddeld 18/20 jaar oud, 4.800 stokken per ha, rendement 30-35hl/ha (50hl toegestaan), leisteen, kwarts en zandgrond, opvoeding op eikenhouten vaten (niet nieuw), 1 à 2 maal soutirage en batonnage, 20.000 flessen.
2006: Zeer rijpe, mature, volle droge witte wijn met een zeer lange afdronk. Nu al op dronk, 16pnt. 18,30 Euro op domein.
 
Clos de la Bergerie-AOC Savennières Roche aux Moines (een soort Cru): 3,2ha op het oosten, wijnstokken gemiddeld 30 jaar oud, rendement 28-30hl/ha (50hl toegestaan), leisteen en kwartsgrond, in de kelder hetzelfde als de vorige wijn. 8 à 10.000 flessen.
2006: aromatische exotische neus met abrikozen en bloemen, In de mond mooi mineralig met frisse zuren, citrus toetsen en een zeer mooie lengte, 17pnt. 30,95 Euro op het domein.

Clos de la Coulée de Serrant-AOC Coulée de Serrant: 7ha op steile zuidelijke helling, sinds het jaar 1130 een wijngaard. wijnstokken gemiddeld 35-40 jaar oud, oudste stokken 80 jaar oud, 4.000 tot 6.700 wijnstokken per hectare, rendement 20-25hl/ha (40hl toegestaan),   leisteen en kwarts bodem, 20-25.000 flessen, dit perceel is biodynamisch sinds 1981. Gedurende 6 a 8 maanden op eikenhouten vaten waarvan slechts 5% nieuwe vaten. Eén à tweemaal soutirage. Deze witte wijn kan gemakkelijk 10 à 20 jaar verouderen of zelfs meer.
2006: Pure terroir wijn, grote rijke vette wijn, complex, lang in de mond, eindeloos, appels, fijne zuren, wat lactisch, mineralen, 18pnt. 45,70 Euro op domein.

Joly adviseerde om al zijn wijnen 6 tot 24 uur van te voren te karaferen en ze te drinken op een temperatuur van 14-16°C. Halfvolle flessen zullen gedurende enkele dagen positief evolueren buiten de koelkast. 
De drie wijnen die ik geproefd heb stonden allemaal al drie dagen open. Joly heeft toen een nieuwe fles geopend van Coulée de Serrant om me het verschil te laten proeven en dat is enorm. De fles die net open was gemaakt leek absoluut nog niet niet op de grote complexe witte wijn die ik net in het glas had gehad en die dus al drie dagen openstond.  

Wijn en gerecht? Wat past er nu op tafel bij deze heerlijke Savennières? Volgens Joly alle vissen en wit vlees. Bijvoorbeeld, le poulet à l'angevine, la blanquette de veau, le sandre au beurre blanc (typisch streek gerecht met vis gevangen in de Loire), homard en sauce, coquille St-Jacques en sauce, kaas: Cantal, Salers en zeer droge Chèvre. Des te krachtiger het gerecht des te expressiever worden onze wijnen aldus Joly.

Ook al zijn de prijzen van zijn wijnen aan de hoge kant is de vraag ernaar dusdanig groot dat hij geen enkel probleem heeft om zijn wijnen kwijt te geraken. Ik had graag wat 2005 van hem willen kopen maar dat had hij niet meer. Enkel 2006 en daar was niet veel meer van over aldus Nicolas Joly.

Bij deur van zijn ontvangstruimte staat een bordje waarop de bezoeker er op geattendeerd wordt dat als er wijn gerpoefd wordt er minstens één fles gekocht moet worden. Voor een wijnliefhebber zal dat geen straf zijn.

Na het proeven van zijn wijnen, het gepassioneerde gesprek met de toch wel fundamentalistische biodynamische wijnbouw aanhanger Nicolas Joly, een kijkje in zijn kelder, een wandeling naar de wijngaard Coulèe de Serrant, verlieten we 2,5 uur later voldaan Nicolas Joly. Absoluut de moeite waard om te bezoeken. 

clos de la coulee de serrant 2006, clos de la bergerie 2006 les vieux clos
De drie wijnen van Nicolas Joly: Les Vieux Clos, Clos de la Bergerie en Clos de la Coulée de Serrant.


Zie hier voor de proloog, deel 1 en deel 2 van het Loire verslag.


Nicolas Joly
Château de la Roche aux Moines
49170 Savennières - France
Tél : 0033 (0)2 41 72 22 32
Fax : 0033(0)2 41 72 28 68
www.coulee-de-serrant.com 
Iedere dag open behalve zondagen en feestdagen van 9-12uur en van 14-18uur.

05 januari 2009

Schaatsen en icewine uit Canada

Ieder jaar als het begint te vriezen dan krijg ik weer de kriebels. Zal het hard genoeg gaan vriezen om op natuurijs te kunnen gaan schaatsen? Van jongs af aan heb ik regelmatig op de schaats gestaan. Nou ja regelmatig, ik schaats enkel op natuurijs dus de laatste tien jaar is dat maar een keer of twee geweest. Op 1 januari jongstleden was het dan na vijf jaar weer zo ver. Na een heerlijke oudejaarsnacht met vuurwerk, overgoten met Champagne en natuurlijk laat in bed schaatsten we 's middags op een groot bevroren meer. Even wennen in het begin want het was toch weer een tijdje geleden maar na een tijdje kwam de slag er weer in.

Zo ook gisteren weer heerlijk genoten op een bevroren ven in een natuurreservaat net over de grens bij onze Noorderburen. Vorige week was ik daar nog aan het wandelen naast het water en was er nog geen ijs te zien. Vier dagen later was het helemaal dicht gevroren.
Schilderachtige taferelen van schaatsende mensen tussen het riet, sommige al lerend achter een stoel schaatsend, kinderen op de slee en honden op het ijs. Het ijs was prima, geen water op de baan en vooral ruimte zat voor iedereen. Mijn noren waren uit het vet gehaald en het was heerlijk toeren op het ijs. Tegen de wind in was het even zwoegen en met de wind mee ging ik als een 'kampioen' (nou ja...een mens mag eens dromen).

En wat drink je nu als je een paar uur op het ijs staat? Wijn? Nee, ik dacht het niet. Voornamelijk water, want je krijgt het bloedheet van het schaatsen. Zelfs de thermos koffie ging niet op want dat was te warm. Een vriend die mee was had duidelijk beter nagedacht dan ikzelf want hij had het kruidenbitter Underberg meegenomen (gelukkig genoeg flesjes) en ik moet zeggen dat dat de perfecte combinatie was daar op het ijs. 

schaatsen op de flaes iceskating ijsbaan
Het bevoren natuurreservaat De Flaes op 4 januari 2009 (foto gemaakt met mijn telefoon)

Toen ik daar mijn rondjes aan het schaatsen was dacht ik met al dat ijs om me heen aan een fles wijn die ik in 2008 cadeau had gekregen van R. Hij was namelijk naar Canada geweest en had daar een winery bezocht en voor mij een fles icewine meegenomen. Die moest vanavond maar eens open zo dacht ik om een dag vol ijspret af te sluiten.

IJswijn is wijn waarvan de druiven zeer laat geoogst worden bij een temperatuur van minimaal -7 à -8 °C. Ze worden dus geoogst in bevroren toestand en ook bij het persen zijn ze nog bevroren. De druiven hebben geen edele rotting gehad zoals bijvoorbeeld bij de Sauternes wel het geval is. De druiven zijn dus nog helemaal intact. Het waterige sap van de druif is dus bevroren waardoor het bij het persen gescheiden wordt en er enkel een grote suikerconcentratie overblijft met veel aroma- en smaakstoffen. Een ijswijn is dus ook zeer zoet. De suikerconcentratie kan oplopen tot ongeveer 300 gram. Toch is deze wijn door zijn flinke dosis aanwezige zuren niet te plomp. 

De opbrengst is dus zeer laag wat de prijs de hoogte in drijft en derhalve wordt ijswijn ook in halve flesjes verkocht. Er zijn trouwens ongeveer twee wijnstokken nodig om dat halve flesje vol te krijgen. Ijswijn is geen wijn die je vaak tegen zult komen maar is eerder een rariteit. Halve flesjes 'ijswijn' van 9,00 Euro bij de supermarkt zijn dan ook niet het echte spul maar gemaakt van druiven die gewoon (dus niet bevroren) geplukt zijn en nadien in grote vriezers kunstmatig bevroren worden. Cryo-extractie heet dit en dit wordt trouwens ook toegepast in de Sauternes als ze een slechte oogst hebben gehad om een grotere suiker concentratie van de most te verkrijgen. Reken voor een half flesje echte ijswijn ongeveer een prijs vanaf 20,00 Euro (de goedkoopste) tot 60.00 Euro en meer.

De meest voorkomende landen waar ijswijn gemaakt wordt zijn Duitsland (eiswein van voornamelijk de riesling), Oostenrijk en Canada (icewine). Canada is vandaag de dag marktleider qua ijswijn en ze hebben er zelfs een "sparkling icewine".

Icewine Trius vidal
 

Zo gezegd zo gedaan en zat ik gisteren en ook vanavond nog met een heerlijk glas icewine Trius van de Hillebrand Winery uit Niagara-on-the-Lake uit Ontario. Deze ijswijn is gemaakt van de inheemse druif vidal.
Vidal is een hybride een kruising van Europese druiven (Vitis Vinifera) en Amerikaanse druiven (Vitis Berlandieri of b.v. Vitis Labrusca). Van hybriden wordt normaal geen wijn gemaakt  omdat de Amerikaanse druiven een slechte wijnsmaak geven. Vidal is hierop echter een uitzondering net zoals bijvoorbeeld de regent die ook in België en Nederland voorkomt.

De druiven voor deze Trius wijn zijn geplukt van 12 tot 14 december 2005 bij -11°C, gisting vindt plaats op lage temperatuur en de wijn heeft zes maanden op Franse eik gelegen. 218gr suiker per liter en 13,1gr zuren p/l.

De wijn heeft een gouden kleur en is zeer aromatisch. Verleidelijke zoete aroma's zoals honing, mango, papaya en wat frisse citrus toetsen en mandarijnen. Zeer dikke, romige textuur in het glas wat flink blijft plakken aan het glas. Geconcentreerd maar slechts 11,5% alcohol. In de mond uiteraard een dikke wijn met een zeer zoete aanzet waarin abrikozen, perziken, noten en ook weer die honing. Enkele seconden later komen de frisse zuren er heel mooi doorheen met o.a. citrus in de eindeloze afdronk. Een wijn om van te nippen. Alhoewel het maar een 37,5cl flesje is zal ik er morgen voor de derde dag weer van genieten. Niks erbij eten, de wijn op zich is al een dessert.

Laat het maar lekker vriezen, dan sta ik binnenkort weer op het ijs.

23:43 Gepost door Vinama in Geproefd | Commentaren (5) | Tags: icewine, ontario, sauternes, ijswijn, canada, vidal |  Facebook | |  Print