18 januari 2009

Loire verslag, deel 4: Cheval Joly, paardenkracht in de wijngaard

6 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard coulee de serrant

Toen ik Nicolas Joly in Savennières onlangs bezocht werd de wijngaard La Coulée de Serrant (7ha) juist op dat moment met paard en ploeg bewerkt. Van de 7ha ploegt Nicolas Joly 1,5ha tweemaal per jaar met zijn paard Marius. Nicolas Joly bewerkt zijn grond zo min mogelijk om het leven in de verschillende grondlagen zo min mogelijk te verstoren.  

Waarom wordt een wijngaard eigenlijk geploegd? Ploegen is uiteraard goedkoper dan chemische onkruidbestrijders maar er zijn nog meer redenen.  Het omploegen van de grond is belangrijk voor:

- Verluchting. Dit bevordert de vermenigvuldiging van micro-organismen.
- Verwijderen van schadelijk onkruid dat in concurrentie is met de wijnstok en water en mineralen opnemen. Onkruid creëert een fris en vochtig micro klimaat, wat de kans op voorjaarsvorst groter maakt. Ze stimuleren tevens de ontwikkeling van ziekten. (bij de conventionele wijnbouw verwijderd men onkruid door het gebruik van chemische middelen)
- Los maken van de bovenlaag. Ploegen verbetert de fysieke structuur van de grond en zorgt ervoor dat de harde bovenlaag gevormd door de passage van de machines los komt. Hierdoor kan het water beter penetreren en onstaan er geen plassen die het onstaan van schimmels kunnen bevorderen.

2 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard
Marius krijgt even rust.

Ploegen is een zeer oude techniek en er kan veel tijd in gaan zitten, zeker als het niet mechanisch kan gebeuren. Ploegen gebeurt normaliter met een tractor of zoals bij Coulée de Serrant nog met een paard. Vooral in wijngaarden waar een tractor geen toegang heeft, zie je vaak een paard aan het werk in de wijngaard want deze is veel wendbaarder. Een paard is ook veel minder zwaar dan een tractor waardoor de grond niet te compact wordt (en een paard zorgt ook nog voor een natuurlijke bemesting). Het heeft dus niks met folklore te maken als je een paard voor een ploeg ziet in de wijngaard.

In het algemeen wordt er door wijnbouwers gemiddeld drie keer per jaar geploegd:
1. Na de oogst wordt er aarde tegen de onderkant van de wijnstok opgehoopt (chaussage of buttage) om hem te beschermen tijdens de winter. Men ploegt dan +/- 10 tot 20cm diep. Een biodynamische wijnbouwer zal minder diep ploegen om het goede organische materiaal in de bovenlaag te behouden.
2. Na het snoeien rond maart, ploegt men die aarde weer terug naar het midden van de rang (dechaussage).
3. Voor de bloemzetting in mei. Weer 'chaussage' om de wijnstok tegen de droogte te beschermen (meridionale regio).
Na de bloeitijd in juni op 5-8 cm diepte (dit wordt niet overal toegepast).

Nicolas Joly vindt tweemaal, na de oogst en na het snoeien,  echter meer als voldoende. 

Er mag niet geploegd worden als er risico op voorjaarsvorst bestaat want het vocht in de bodem zorgt dan voor een temperatuursdaling van de wijnstok kans op bevriezing. Om dezelfde reden mag er niet geploegd worden tijdens de bloeitijd, want dan is de kans op coulure (het tijdens de bloei onbevrucht blijven van de bloesem) groter.

3 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard

De mannen die aan het ploegen waren op La Coulée de Serrant gaven me de indruk dat ze blij waren dat ik stond te fotograferen want dat gaf ze waarschijnlijk een goed excuus om te pauseren. Het ploegen met een paard is namelijk voor zowel het paard als de arbeiders een zeer ware en intensieve job. Ik heb ze daar bezig gezien en ze waren aan het zwoegen. Ze vertelde me dat het paard dan ook niet langer wordt ingezet dan 1,5 à 2 uur per dag. Ook zeiden ze dat het een heel precies werkje is want als je even niet oplet ploeg je zo de wijnstokken uit de de grond en dat is niet de bedoeling. Tijdens het ploegen worden ook wat oppervlaktewortels van de wijnstok verwijderd zodat de wortel gestimuleerd wordt om naar beneden te groeien. 

5 Marius cheval paard nicolas joly labour a cheval ploegen met paard in wijngaard coulee de serrant
Wijngaard La Coulée de Serrant van Château de La Roche au Moines in Savennières, Loire.

Naast de functie van het ploegen heeft het paard nog een ander doel volgens Joly. De energie van het paard wordt via zijn aura aan doorgegeven de wijnstok (ja we gaan even biodynamisch...). Alleen het feit al dat er een paard tussen de wijnranken loopt beïnvloedt rechtstreeks het leven in de wijnstok. Een paard wordt gedomineerd door 'warmte' (=vuur: één van de natuur elementen naast water, licht en aarde). De mest van een paard is ook de enige die warm genoeg is om er champignons op te laten groeien.

Schapen sheep moutons wijngaard coulee de serrant nicolas joly savennieres loire
Schapen in de wijngaard Coulée de Serrant die in de winter het onkruid opeten en omzetten in mest.

De vorige delen van het verslag:
proloog
deel 1 : Château de Villeneuve, Saumur 
deel 2 : Restaurant Les Tonnelles in Behuard, Maine-et-Loire
deel 3: Ontmoeting met Nicolas Joly op Château de La Roche aux Moines, La Coulée de Serrant in Savennières

Commentaren

Mijn schoonzus en haar man
zijn begonnen met een
wijngaard in Zuid-Afrika.
Interesant om het hier eens
te zien hoe het te werk gaat.
Je stem heb je zeker verdient!
Gr.
P-TER

Gepost door: P-TER | 18 januari 2009

Interessante blog ! ;-) en gestemd !

Gepost door: one life | 18 januari 2009

Mooi stukje! Weer wat bijgeleerd... Trouwens ook mooie fotos.

Gepost door: NCO | 19 januari 2009

Inderdaad mooi stukje! Wat de schapen betreft: een biodynamisch domein uit Piëmonte had ze ook in de wijngaard wanneer de druiven rijp werden. Bleek niet het beste idee... Een merkbare kleinere productie dat jaar. Paard in de wijngaard: bv. Mas de Libian (Ardeche) doet het ook zo, maar daar loopt een fijne jonge dame Cathérine Thibon erachter. Ook een mooie foto :-)

Gepost door: Wijngerd | 19 januari 2009

Mooie foto's! En nog eens een leuk stukje van de wijnbouw belicht dat maar al te vaak vergeten wordt ...

Gepost door: Amaronese | 20 januari 2009

De commentaren zijn gesloten.