13 januari 2009

Loire verslag, deel 3: Ontmoeting met Nicolas Joly op Château de La Roche aux Moines, La Coulée de Serrant in Savennières

Enigzins met een bepaalde vorm van opwinding zat ik in de auto richting Château de La Roche aux Moines, beter bekend van Clos de La Coulée de Serrant, want om 11:00uur hadden we een afspraak met Nicolas Joly. Nicolas Joly eigenaar en wijnmaker van dit top domein in Savennières gelegen in de Anjou-Saumur regio in de Loire, Frankrijk. Eindelijk zou ik de grote voorvechter van biodynamie zelf eens ontmoeten, zijn domein kunnen bezoeken en zijn wijnen ter plekke kunnen proeven.

Zoals een kind, opgewonden omdat hij met zijn ouders naar pretpark gaat, volgde ik de bordjes "Domaine La Coulée de Serrant". Er zijn blijkbaar twee ingangen naar het domein en heel toevallig nam ik de mooiste route waar je eerst recht op het klooster Vieux Serrant uit 1130 stoot waarna je langs de steile helling van de wijngaard Coulée de Serrant gaat en tenslotte recht op het kasteel "La Roche aux Moines" uitkomt, de woonst van Nicolas Joly. Hier wordt al 878 jaar wijn gemaakt. Destijds eerst door de cisterciens monikken en nu door één van de grootste voorvechters van de biodynamische wijnbouw, Nicolas Joly. Nicolas Joly heeft het domein geleidelijk aan van zijn ouders overgenomen en is in 1984 volledig overgegaan op biodynamische wijnbouw.

chateau de la roche aux moines la coulee de serrant nicolas joly savennieres
Château de La Roche aux Moines, Savennières.

Voor een uitleg over biodynamische wijnbouw verwijs ik naar de eerdere artikels op Vinama:
Biodynamische wijnbouw deel 1 - Z003 van Zind Humbrecht
Biodynamische wijnbouw deel 2 - Rudolf Steiner
Biodynamische wijnbouw deel 3 - De preparaten 
Biodynamische wijnbouw deel 4 - De preparaten 500 t/m 507

In de proefruimte van het kasteel werden we ontvangen door de dochter Virginie Joly waarna enige tijd later vader Joly ons kwam vergezellen. Nicolas Joly is een zeer aangename, hartelijke en enthousiaste man die volluit en gepassioneerd praat.  
Volgens Nicolas Joly wordt de origine van de "appellation contrôlée" in de wijngaard gevormd. De appellatie "Coulee de Serrant" die slechts zeven hectaren omvat is geheel in eigendom van de familie Joly. Enkel op een arme grond zonder chemische middelen zal een wijnstok zijn echte karakter laten zien aldus Joly. Met chemische middelen zal de wijnstok minder zonne-energie op kunnen nemen via de bladeren en minder leven via de grond opnemen.  

nicolas joly la coulee de serrant savennieres
Nicolas Joly (r).

Zodat de wijngaard uiteindelijk zijn oorspronkelijke karakter (AOC) kan laten zien past Nicolas Joly de volgende zaken op zijn percelen toe. Het bemesten van de wijngaard gebeurd met mest van zijn eigen tien koeien en twee stieren. Deze dieren worden gevoed met dat wat er op het domein verbouwd wordt. Tussen de wijnranken is er natuurlijke begroeiing. De grond wordt zo min mogelijk bewerkt om de verschillende lagen niet met elkaar te vermengen. 1,5ha wordt nog met het paard bewerkt (en dan nog net op het moment dat ik er was).

Na de oogst wordt er een kudde schapen in de wijngaard losgelaten die het onkruid opeten en omzetten in compost. Bijenkorven op het domein zorgen voor een goede bestuiving en kippen eten de slakken op mochten die er zijn in de wijngaard.

Ziektes worden met biodynamische preparaten en kruidenaftreksels voorkomen of bestreden. Er wordt zeer weinig koper gebruikt. Drie à vijf kilo in de bouillie Bordelaise voor één hectare en dat per jaar. Sommige wijngaarden hebben al drie jaar geen Bordelese pap meer gezien.

Uit respect voor de diversiteit van het landschap blijven diverse hectare AOC grond met de natuurlijke begroeiing behouden en niet gebruikt als wijngaard terwijl dit wel mag.

Enkel lage rendementen, bijna de helft van wat officieel is toegestaan. Resultaat is een hoge kwaliteit en nooit hoeven te chaptaliseren (toevoegen van suiker aan de most om een hoger alcoholgehalte te krijgen). Manuele oogst in meerdere tries om te zorgen dat all druiven optimaal rijp (soms met botrytis) worden geoogst over een periode van 3 à 4 weken.

la coulee de serrant
De steile wijngaard La Coulée de Serrant met op de achtergrond de rivier de Loire.

Daarnaast zo weinig mogelijk tussenkomst in de kelder dat is belangrijk volgens Joly. Laat de wijn zijn ding maar doen. Dit kan echter alleen als je je zaakjes in orde hebt in de wijngaard. De oorsprong van smaak van de wijn komt van de terroir en het microklimaat.  Waarom een wijnstok volspuiten met chemische middelen die de fotosynthese belemmeren? 

Hoe kun je in de kelder het werk voortzetten wat de natuur je tijdens de oogst heeft gegeven?  De huidige technologie kan de wijn verder verwijderen van zijn origine en kan zelfs ongewenste neveneffecten veroorzaken. 
Moet je een debourbage wat oorspronkelijk enkel in matige wijnjaren door de wijnboeren gebruikt werd nu systematisch ieder jaar toepassen? Moet je een produkt wat door de zon gevormd is later sterk afkoelen om de wijnsteenkristallen te laten neerslaan? Moet je gisten uit laboratoria gebruiken die het typische wijnjaar verdoezelen en aroma's en smaken toevoegen? Moet je de vitaliteit uit de wijn halen door hem te sterk door een filter te persen waardoor hij zelfs beschadigd wordt?  Wijn klaren? Temperatuurscontrole tijdens de gisting? Veel nieuwe eiken houten vaten? Het moge duidelijk zijn, volgens Nicolas Joly is het antwoord een volmondig nee op al deze vragen. 

Het meeste werk voor een wijnboer in de kelder is volgens Nicolas Joly acte de presence geven en bewonderingswaardig kijken naar datgene wat er zich voor zijn ogen in de vaten afspeeld. 

Voor de Eerste Wereldoorlog waren de witte wijnen uit Savennières zeer gewild bij de connaisseurs en betaalde men er veel meer voor dan voor bijvoorbeeld de befaamde witte Montrachet wijnen uit de Bourgogne. Die tijd is tegenwoordig voorbij en Savennières is een beetje in de vergetelheid geraakt terwijl er nog altijd prachtige witte wijnen van de chenin druif gemaakt worden.

virginie joly coulee de serrant savennieres loire
Virginie Joly (in de voetsporen van haar vader) naast de vaten met de oogst van 2007.
   
Nicolas Joly maakt drie witte wijnen:
Les Vieux Clos-AOC Savennières: 5ha op het oosten, wijnstokken gemiddeld 18/20 jaar oud, 4.800 stokken per ha, rendement 30-35hl/ha (50hl toegestaan), leisteen, kwarts en zandgrond, opvoeding op eikenhouten vaten (niet nieuw), 1 à 2 maal soutirage en batonnage, 20.000 flessen.
2006: Zeer rijpe, mature, volle droge witte wijn met een zeer lange afdronk. Nu al op dronk, 16pnt. 18,30 Euro op domein.
 
Clos de la Bergerie-AOC Savennières Roche aux Moines (een soort Cru): 3,2ha op het oosten, wijnstokken gemiddeld 30 jaar oud, rendement 28-30hl/ha (50hl toegestaan), leisteen en kwartsgrond, in de kelder hetzelfde als de vorige wijn. 8 à 10.000 flessen.
2006: aromatische exotische neus met abrikozen en bloemen, In de mond mooi mineralig met frisse zuren, citrus toetsen en een zeer mooie lengte, 17pnt. 30,95 Euro op het domein.

Clos de la Coulée de Serrant-AOC Coulée de Serrant: 7ha op steile zuidelijke helling, sinds het jaar 1130 een wijngaard. wijnstokken gemiddeld 35-40 jaar oud, oudste stokken 80 jaar oud, 4.000 tot 6.700 wijnstokken per hectare, rendement 20-25hl/ha (40hl toegestaan),   leisteen en kwarts bodem, 20-25.000 flessen, dit perceel is biodynamisch sinds 1981. Gedurende 6 a 8 maanden op eikenhouten vaten waarvan slechts 5% nieuwe vaten. Eén à tweemaal soutirage. Deze witte wijn kan gemakkelijk 10 à 20 jaar verouderen of zelfs meer.
2006: Pure terroir wijn, grote rijke vette wijn, complex, lang in de mond, eindeloos, appels, fijne zuren, wat lactisch, mineralen, 18pnt. 45,70 Euro op domein.

Joly adviseerde om al zijn wijnen 6 tot 24 uur van te voren te karaferen en ze te drinken op een temperatuur van 14-16°C. Halfvolle flessen zullen gedurende enkele dagen positief evolueren buiten de koelkast. 
De drie wijnen die ik geproefd heb stonden allemaal al drie dagen open. Joly heeft toen een nieuwe fles geopend van Coulée de Serrant om me het verschil te laten proeven en dat is enorm. De fles die net open was gemaakt leek absoluut nog niet niet op de grote complexe witte wijn die ik net in het glas had gehad en die dus al drie dagen openstond.  

Wijn en gerecht? Wat past er nu op tafel bij deze heerlijke Savennières? Volgens Joly alle vissen en wit vlees. Bijvoorbeeld, le poulet à l'angevine, la blanquette de veau, le sandre au beurre blanc (typisch streek gerecht met vis gevangen in de Loire), homard en sauce, coquille St-Jacques en sauce, kaas: Cantal, Salers en zeer droge Chèvre. Des te krachtiger het gerecht des te expressiever worden onze wijnen aldus Joly.

Ook al zijn de prijzen van zijn wijnen aan de hoge kant is de vraag ernaar dusdanig groot dat hij geen enkel probleem heeft om zijn wijnen kwijt te geraken. Ik had graag wat 2005 van hem willen kopen maar dat had hij niet meer. Enkel 2006 en daar was niet veel meer van over aldus Nicolas Joly.

Bij deur van zijn ontvangstruimte staat een bordje waarop de bezoeker er op geattendeerd wordt dat als er wijn gerpoefd wordt er minstens één fles gekocht moet worden. Voor een wijnliefhebber zal dat geen straf zijn.

Na het proeven van zijn wijnen, het gepassioneerde gesprek met de toch wel fundamentalistische biodynamische wijnbouw aanhanger Nicolas Joly, een kijkje in zijn kelder, een wandeling naar de wijngaard Coulèe de Serrant, verlieten we 2,5 uur later voldaan Nicolas Joly. Absoluut de moeite waard om te bezoeken. 

clos de la coulee de serrant 2006, clos de la bergerie 2006 les vieux clos
De drie wijnen van Nicolas Joly: Les Vieux Clos, Clos de la Bergerie en Clos de la Coulée de Serrant.


Zie hier voor de proloog, deel 1 en deel 2 van het Loire verslag.


Nicolas Joly
Château de la Roche aux Moines
49170 Savennières - France
Tél : 0033 (0)2 41 72 22 32
Fax : 0033(0)2 41 72 28 68
www.coulee-de-serrant.com 
Iedere dag open behalve zondagen en feestdagen van 9-12uur en van 14-18uur.

Commentaren

mooi verslag. Lijkt me inderdaad de moeite om eens te bezoeken. Nog enkel nog in de Loire geraken...;-)

Gepost door: Peter VdV | 13 januari 2009

Joly je verhaal doet ons watertanden, Vinama! weet jij waar zijn wijnen te verkrijgen zijn in België?

Gepost door: Frédéric | 13 januari 2009

Serrant @Peter
Met een auto raak je tegenwoordig vrij gemakkelijk in de Loire ;-)

@Frédéric
Ik heb ze rechtstreeks op het domein gekocht dus misschien kom je ze nog wel eens tegen in je glas.

Waar verkrijgbaar in België? Ik ken geen specifiek adres maar via google zie je o.a. de coulee de serrant bij www.vinarte.be

Cheers

Gepost door: Vinama | 14 januari 2009

2007 Heb je de kans gekregen om 2007 van het vat te proeven. Of heeft hij iets gelost over de kwaliteit van 2007 ? ( bewaarjaar of niet? )
Heb een zoontje van 2007, daarom...

Gepost door: KK | 15 januari 2009

@KK Ik heb de 2007 niet in het glas en je weet wat ze zeggen over wijnboeren: De allerbeste wijn die hij ooit gemaakt heeft is degene die hij op dat moment moet verkopen.

2007 is een wisselvallig jaar voor de Loire geweest. Qua weer is het slecht begonnen en de zomer was ook al niet zo best. Gelukkig heeft het na-seizoen een hoop goed gemaakt. De chenin wijnen zijn uiteindelijk het beste boven de sauvignon blanc en de rode die vergeten we misschien het beste van 2007.
Vooral de zoete chenin wijnen 2007 gaan zeer goed zijn en sommige wijnboewers verwachten zelfs een top jaar voor hun zoete wijnen.

Als je iets uit 2007 zoekt kijk ook eens naar de Sauternes/Barsac of de Châteauxneuf-du-Pape (uitzonderlijk goed in 2007).

Gepost door: Vinama | 16 januari 2009

En waar is dat paard? :-)

Gepost door: David | 17 januari 2009

paardenkracht Foto's komen er aan David.

Gepost door: Vinama | 18 januari 2009

wijndomeinen gevraagd in de Auvergne Hoi Allemaal,
we gaan zondag naar de Auvergne vakantie vieren en willen wat wijnboeren bezoeken. Wie weet welke wijndomeinen we zeker moeten bezoeken?
gr. Peter.

Gepost door: Peter | 03 juni 2010

De commentaren zijn gesloten.