22 juni 2008

Sommelier examen - Deel 6

Het zit erop, ppffffff. Gisteren les gekregen van Marie-Jose Richaud, oenoloog. In de ochtend hebben we Bordeaux gedaan en in de middag in 1,5uur(!) de theorie van de Loire en het Zuid-Westen. Lange dag maar wel interessant.

Na deze lesdag hebben we het theorie examen gekregen over oenologie, druivenrassen, appellaties,Crus en de productie, export-import en consumptie cijfers, etc.... wat zeer goed gegaan is. Ik ga niet zeggen waarover het ging en wel om de volgende reden. Toen we in België ons eindwerk verdedigd hebben en daar ook een cijfer voor hebben gekregen heb ik dit vermeld op deze blog (zie hier). Blijkbaar hadden volgens de directie van Suze-la-Rousse de cijfers van onze scriptie nog niet mogen krijgen van onze leraren in België (die dit blijkbaar niet wisten) . Nu heeft blijkbaar de directrice van de wijnuniversiteit gehoord dat iemand van de groep van Asse gezegd heeft dat mijn scriptie score op het internet stond en daar waren ze niet over te spreken want zij (Suze-la-Rousse) vinden dat zij de cijfers aan de studenten moeten geven en niet de leraren in België. Om een lang verhaal kort te maken komt het er op  neer dat ik over de exacte inhoud van de examens van de laatste dagen geen gedetailleerde info op deze blog kan zetten.

chateau margaux suze


Gisteren zeer mooie wijnen in de les blind geproefd waaronder een Château Margaux 1997 ( Vinama: 18,5pnt), Château La Tour Figeac 2001 (17pnt), La Mission Haut-Brion 1997 (16,5pnt) en een Haut-Bergeron 2005 Sauternes (17-17,5pnt).

Gisterenavond nog eens even goed de theorie tot na middernacht met z'n allen doorgenomen en ons voorbereid op het examen van vandaag. Mijn eerste examen vandaag was oenologie waar ik twee onderwerpen moest kiezen door blind twee kaartjes te trekken. Je krijgt dan 10 minuten om je voor te bereiden en dan voor de oenoloog je verhaal te doen over die onderwerpen. Dit is vrij goed gegaan tot de oenoloog diep begon te vragen over welke bacterieën verantwoordelijk zijn voor de vorming van bepaalde zuren tijdens de gisting maar in het algemeen is het verder geen probleem geweest.

Hierna meteen het tweede examen en dat was bij een sommelier de juiste wijnen aanbevelen voor bepaalde gerechten, dan een wijn proeven en  die mondeling bespreken en uiteraard ook zeggen wat het is en als laatste krijg je een wijnkaart  van een restaurant waar je de fouten uit moet halen. Ook hier ben ik met een redelijk goed gevoel naar buiten gegaan.
Dan bij een oenoloog een wijnregio gaan presenteren die je ook weer blindelings trekt. Ik had de Provence en Corsica getrokken en ik heb daar een goed verhaal over kunnen doen over de historiek, topografie, klimaat, bodems, druivensoorten, soorten wijn en economisch belang. Omdat dit alles zeer verschillend in Corsica  is dan in de Provence heb je eigenlijk twee verschillende regio's te bespreken. Dit is echter zeer goed gegaan.

Als laatste een schriftelijke degustatie proef met vijf wijnen, daarna nog een proef met drie wijnen en dan nog twee geuren uit flesjes van Le Nez du Vin herkennen.  

Het was enigzins een enerverende ochtend en alhoewel ik nog geen uitslag gezien heb heb ik er wel een goed gevoel over. Wanneer we de uitslag krijgen is nog niet helemaal duidelijk maar dat zal ergens in juli zijn.

Het zit er op, het is gedaan.  Ik ga mijn koffer pakken want morgen ga ik pas echt op vakantie. Even een paar dagen uitblazen maar dan nog een driehonderd kilometer zuidelijker. Het was hier vandaag trouwens 35+°C en versnikkend heet.

De laatste groeten uit Suze-la-Rousse.

suze-la-rousse wijngaard besproeien
De buurman die om 06:00uur langs mijn raam kwam.

00:13 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (5) | Tags: sommelier |  Facebook | |  Print

20 juni 2008

Sommelier examen - Deel 5

mont ventoux dentelles de mont mirailles suze-la-rousse
In de verte de Mont Ventoux en rechts Les Dentelles de Montmirail bij Gigondas. Foto genomen vanuit ons leslokaal.

Vandaag de hele dag les gekregen van Gilbert Fribourg, oenoloog en werkzaam bij de INAO. De les ging over de Bourgogne, Jura en de Elzas en was zeer theoretisch en af en toe had ik stokjes voor mijn ogen willen hebben om te voorkomen dat ze toegingen. Aan bod kwamen de situation geographique, climat, geologie sols, encépagement, les types de vin et les appellations. De degustatie gedeeltes waren interessant. Wat hebben we allemaal geproefd vandaag?

- Chablis 1e Cru Fourchaume 2000
- Saint-Véran 2005
- Chassagne-Montrachet 1 Cru Les Chevenottes
- Moulin a Vent 2007
- Chambolle-Musigny 2004
- Pernand-Vergelesses 2004
- Corton-Bressandes Grand Cru 2004
- Vin de Savoie Chignin 2006
- Alsace Grand Cru Riesling Steinert 2005
- Côtes de Jura 2006 Poulsard, Trousseau
- Vin de Savoie Arbin 2004, Mondeuse
- Vin d'Alsace Gewürztraminer Vendange Tardive 2000
- Côtes de Jura Vin de Paille 2004
- Arbois 2005, blanc typé

chassagne-montrachet lunch sommelier examen
De lunch (no comments).

Aan het einde van de dag was om 17:30uur ons eerste examen. We kregen een aantal vragen aan de hand waarvan we een soort opstel moesten schrijven van een pagina of vijf.  Vragen over xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
CENSUUR (zie deel 6). Ik vraag me af hoe ze dit gaan beoordelen want volgens mijn kan je hier moeilijk een onvoldoende voor krijgen.

Morgen de laatse lesdag met twee examens. Eén degustatieproef en een examen om je theoretische kennis te toetsen over oenologie, druivenrassen, appellaties,Crus en de productie, export-import en consumptie cijfers. Zaterdagochtend de hele ochtend examen.

Ik voel dat het allemaal wel gaat lukken alleen het mondelinge oenologie examen op zaterdag van Alain Benquet, de Aikido vechter, dat gaat er om spannen want hij kan wel eens lastig zijn. 

Groeten uit Suze-la-Rousse. 

labo suze-la-rousse

00:08 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (5) | Tags: sommelier |  Facebook | |  Print

19 juni 2008

Sommelier examen - Deel 4

hotel du comte suze-la-rousse rhône
Hotel du Comte.

Vandaag een hele interessante dag gehad. Vanochtend de oenoloog Philippe Dupond eerst over de wijnstok, dan ampelografie, de verschillende klimaten in Frankrijk alsook de verschillende bodems. Daarna 'Les vins méridionaux' geproefd van Corsica, Cassisn, Provence t/m Bandol.  Goeie leraar en aardig wat opgestoken.

Vandaag trouwens ook fantastische lekker weer, strak blauw en 25°C. In de middag les gekregen van Olivier Bompas, Sommelier, over de Vins du Languedoc en alliance Mets et Vins. Ook weer een interessante middag en de topper van de wijnen die middag was een...... Corbières-Boutenac.  

universite du vin wijnuniversiteit suze-la-rousse
Université du vin Suze-la-Rousse.

Om 18:00uur nog les gekregen van Marie-Jose Richaud, oenoloog, over de Vallée du Rhône. Daarna zijn we naar G. & W. gegaan voor een overheerlijke BBQ met vlees van de ambachtelijke slager Roger uit het dorp.

Uiteraard hebben we ook gestudeerd vanavond:
vin du voile 1997 gaillac
Het aperitief uit Gaillac.

bbq suze-la-rousse bij gie
De wijnen bij de BBQ.

maury vieille reserve 1992
Het dessert.

Voor de mannen die hier in juli examen komen doen: leer goed de Franse degustatie termen voor je hier komt. Er wordt hier uiteraard zeer technisch geproefd maar ook beschreven. Ik noem het in staccato, en niet in volzinnen. Pak het proefformulier van Bacchus wat we destijds gekregen hebben en leer die gradaties uit je hoofd, dat zal je leven hier iets gemakkelijker maken.

Morgenavond ons eerste examen dus ik ga nog even de boeken in en dan lekker slapen.

Groeten uit Suze-la-Rousse. 

00:01 Gepost door Vinama in Geproefd | Commentaren (1) | Tags: sommelier |  Facebook | |  Print

17 juni 2008

Sommelier examen - Deel 3

De eerste twee lesdagen zitten erop. De eerste dag een rondleiding door het Château van de wijnuniversiteit gekregen en daarna les gehad van Marius Blanc een oenoloog die alle vinificate methodes nog eens de revue liet passeren voor witte wijn, rood, champagne en vin naturellement doux en vin doux naturel. Ook is de degustatie techniek aan bod gekomen dus deze dag was meer een opfris lesdag want dat hebben we allemaal al eens gezien maar uiteraard hebben we ook nieuwe zaken bijgeleerd. De les werd zeer goed en gestructureerd gegeven. Maurius is iemand die wel van een grapje houdt en die je weet te boeien tot het einde van de dag. Het is natuurlijk wel een hele andere dimensie om rechtstreeks les te krijgen van een oenoloog dan van een wijnleraar in België. Een hele interessante en relaxte dag omdat de materie bekend is.

suze-la-rousse le chateaux binnenplaats
De binnenplaats van l'Université du Vin Suze-la-Rousse.

Tussen de middag lunchen we in de gîte bij het hotel met de hele groep van Kontich. Het weer is gisteren en vandaag trouwens niet al te best geweest. Veel regen, wat onweer maar vanaf morgen zou het volop zon en warm moeten worden.

Vandaag les van Alain Benquet gekregen. Een oenoloog die gewerkt heeft bij Mouton-Rothschild en daarna in Nappa Valley, Australië, Chili en toen de Côtes du Rhône. Nu heeft hij zijn eigen laboratorium die analyses uitvoerd voor de wijnproducenten. Een man met veel ervaring, veel kennis, maar lesgeven dat kan hij toch iets minder. Nogal ongestructureerd en van de hak op de tak is de hele ochtend verlopen. Waar ging het vandaag over? Over de evolutie van de wijn na de malolactische gisting, het belang van de opvoeding op hout en het belang van de millésime.  

Natuurlijk was het ook een stuk moeilijker dan gisteren want er kwamen interessante nieuwe zaken dusdanig gedetailleerd aan bod dat we af en toe de weg kwijt waren. Een andere vervelende bijkomstigheid was dat Dhr. Benquet afgelopen zondag bij het behalen van zijn 2e Dan in Aikido dusdanig op zijn gezicht was geslagen dat de rechterhelft van zijn gezicht helemaal verlamd was en dat hij met een spraakgebrek sprak en dat hij zijn wijn met een rietje moest proeven.

suze-la-rousse leslokaal
Ons leslokaal.

We hebben tien wijnen geproefd waarvan er vier fout waren. De foute wijnen waren zeer interessant ( pomme blette-->ethanal, acéton-->acétate d'ethyle, soin de cheval-->attaque de levures brettanomyces en moisy-->raisin pourri). Ook nog flesjes van Le Nez du Vin met fouten in wijnen moeten raden. Gelukkig heb ik die doos ook zelf meegenomen dus die krijgen we wel onder de knie voor het examen. Daarnaast ook wat theorie over fouten in wijn gezien maar helaas niet zo diep als ik het had willen zien.

Na de les hebben we een rondleiding gekregen in het laboratorium van de wijnuniversiteit van Madame Paillat. Daarna op het terras van de gîte ons aperitief genomen met het restant van de wijnen die we vandaag geproefd hebben waaronder een zeer mooi Crozes-Hermitage 2006 van Tardy. Toen een Pinot Noir uit Hongarije die W. had meegenomen en een Châteauneuf-du-Pape 2005 van S.. Gegeten in het hotel en als dessert een zoete Gaillac van S. voor de wedstrijd Italë-Frankrijk gedronken (ja, die Fransen zenden de wedstrijd Nederland-Roemenië niet uit). Uiteraard noemen wij al dit proeven: studeren

Aangezien ik waardeloos heb geslapen vannacht was het al met al een wat zwaardere dag dan gisteren. Ik ga nog even mijn notities van vandaag doornemen en dan gaat het licht uit.  

22:57 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (2) | Tags: sommelier |  Facebook | |  Print

16 juni 2008

Sommelier examen - Deel 2

Inmiddels aangekomen in Suze-la-Rousse in de Côtes du Rhône na een lange rit vanuit België. File in Luxemburg, veel toeristen die al op vakantie vertrokken  en minstens 60km wegenwerken in Bourgogne met één rijvak gesloten. De vakantiegangers die in juli (als het nog drukker gaat zijn) deze snelweg nemen kunnen hun borst nat maken want de werken leken me nog niet snel gedaan.

Bij Tain l'Hermitage ben ik even 3km van de autoroute afgegaan om bij Chapoutier te stoppen. Ze hebben me eerst 5 x een 100% Marsanne laten degusteren van hun instap gamma naar de absolute top de parcelaire De l'Oree uit Hermitage. Zeer interessant wat er met dezelfde druif voor een verschillende wijn gemaakt kan worden. Toen een zestal rode met de absolute toppers L'Ermite en Le Méal. Flessen waarbij je dankbaar bent dat ze je dat laten proeven want wijnen van 150 € proef je niet iedere dag.

Toen verder naar Hotel du Comte in Suze-la-Rousse waar ondertussen al één auto was aangekomen. Daar aangekomen hoorde ik dat K. in Luxemburg zijn turbo had opgeblazen en met die auto niet meer verder kon. Uit ellende is hij terug naar huis gegaan en hij komt later in juli examen doen. 
Wij hebben een soort gîte bij het hotel waar drie personen slapen en nog een kamer apart in het kleine hotelletje van 10 kamers. W. en de leraar staan met een mobilhome op de camping naast de kerk van Suze.

suze-la-rousse uitzicht hotel du comte
Uitzicht vanuit mijn kamer.

Zaterdagavond lekker gegeten in het hotel en toen een paar mooie flessen wijn opengetrokken (ja we hebben een voorraadje meegenomen). Rond middernacht naar bed en goed geslapen, echter niet iedereen. We hebben die nacht namelijk bezoek gehad.

Ja bezoek, rond 04:30uur zijn M. en O. wakker geworden omdat er een inbreker naast hun bed stond die aan het rommelen was bij hun nachtkastjes. De man ging er vandoor met de GSM/PDA, portefeuille en digitaal fototoestel van M. en omdat de sleutel op de buitenkant van de slaapkamer deur zat heeft hij O. en M. opgesloten. De deur kon gelukkig echter ook gewoon van binnen opengemaakt worden.
In de kamer er naast stond ook een inbreker aan het bed van S. met diens GSM/PDA en portefeuille. De eerste reactie van S. was die man pakken bij zijn arm maar die trok zich los en ging er vandoor in de auto die op ze stond te wachten. M. is in zijn auto gesprongen en is die mannen gaan achtervolgen maar hij is ze kwijtgeraakt.

Dat is het ongelooflijke verhaal wat ik de volgende ochtend hoorde toen ik aan M. vroeg of hij goed geslapen had! Gelukkig zijn er enkel materiële zaken weg en zijn er geen persoonlijke ongelukken gebeurd dat is het allerbelangrijkste, het had namelijk erger kunnen aflopen. Natuurlijk was iedereen goed van slag en het had wel een zware indruk gemaakt om zo'n inbreker aan je bed te zien staan midden in de nacht. Zeer vervelend voor M. en O. dat ze geen telefoon meer hebben, geen geld, geen rijbewijs, geen ID-kaart etc..... maar daar heb je vrienden voor dus dat is in orde. De zondagochtend  natuurlijk in het politiebureau gezeten een 15km verder om een PV te laten opmaken. Het bezoek aan Châteauneuf-du-Pape hebben we maar vergeten en van studeren is die dag ook niet veel meer van gekomen.

We zijn toen die middag met de mobilhome de groep van Asse maar even gaan bezoeken die in een Chambre d'Hôte zit niet ver hier vandaan. Daarna in de wijngaard voor de Chambre d'hôte een pint gedronken en toen kwam de politie langs want ook hier hadden ze blijkbaar bezoek gehad die nacht en enkel de autosleutels van een koppel Italianen meegenomen. Trouwens de autosleutels van de eigenaresse van ons hotel zijn ook gestolen. De politie vertelde dat er die nacht op vier plaatsen was ingebroken.

Diezelfde ochtend had ik ook nog eens met mijn slaperige kop te vaak een foute pin code ingegeven in mijn GSM dus die vroeg me om een PUK code die ik natuurlijk niet had. Wat een dag, wat kon er nog meer fout gaan?

's Avonds met W. en G. erbij op ons terras eerst paling in het groen als aperitief gegeten die W. zelf had klaar gemaakt en uiteraard ook een paar flessen waaronder een mooie MacVin uit de Jura opengetrokken. Toen naar het restaurant La Garlaban gegaan waar men geen reservering voor ons kon vinden die de eigenaresse van het hotel gemaakt had. Na wat aandringen konden we toch plaatsnemen en hebben we heerlijk gegeten en gedronken. Natuurlijk ook een fles wijn met kurk maar dat kon er die dag nog wel bij. Voor de mannen die in juli hier op examen gaan en hier gaan eten; Domaine Brusset 'Les Travers 2006', CdRhône Cairanne, is niets speciaals maar de Domaine du Jas 'La Chevre d'Or' is een aanrader.

Over de eerste lesdag op de Université du Vin de volgende keer een verslag.

Groeten uit Suze-la-Rousse.

18:58 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (7) | Tags: sommelier, suze-la-rousse |  Facebook | |  Print

13 juni 2008

Sommelier-conseil examen

Eindelijk is het zover. Vanaf volgende week ben ik op de Université du Vin Suze-la-Rousse in de zuidelijke Côtes-du-Rhône voor het Sommelier-conseil examen. Na drie jaar avondschool in België, veel proeven en natuurlijk ook studeren gaat het nu gebeuren. Drie jaar geleden zijn we met dertig man aan deze cursus begonnen en er zijn er maar zes van overgebleven. Het laatste jaar zijn er helaas nog vier afgevallen.

Dus volgende week een hele week les in Frankrijk met de examens waarin onder andere de volgende aspecten de revue passeren: het schrijven van een opstel over een wijnregio (helaas niet zelf te kiezen)  waarin specifieke vragen over de regio beantwoord moeten worden, twee degustatie testen waarin de proefnotities beschreven moeten worden alsmede de regio, druivensoort, jaartal etc...,  het serveren van wijn in de praktijk, combinatie van wijn met gerechten, geuren herkennen, mondelijk vinificatie technieken bespreken, schriftelijk examen theoretische kennis en mondeling een wijnregio bespreken (helaas weer niet zelf te kiezen) voor een panel die zeker en vast lastige vragen gaat stellen. 

Mijn eindwerk over Biologische en Biodynamische wijn is al vertaald in het Frans (thanks TC!) en de mondelinge verdediging ervan heeft enkele weken geleden al in België plaatsgevonden. Het resultaat: 96 op 100. Hopelijk is een goed begin inderdaad het halve werk! Er is de afgelopen maanden veel tijd in het eindwerk gaan zitten want ik wou wel iets degelijks maken en dat is me dus gelukkig gelukt.

Daarna meteen  met mijn neus in de boeken gezeten om heel Frankrijk nog eens door te nemen en dan realiseer je je weer eens dat het toch een ontzettend groot en divers wijnland is. Ze hebben prachtige wijnen om te drinken maar om al die zaken te leren dat is toch wel iets anders. Hetzelfde druivenras wat ze in diverse streken een totaal andere naam geven, stop daar toch mee Fransen, je maakt het leven van alle toekomstige Sommeliers alleen maar moeilijker.  

1) Voor welke bekende druif zijn dit synoniemen: bouchy, bouchet, breton? 

2) Waar (in Frankrijk) komen de volgende druivenrassen voor?
 1. Aleatico
 2. Muscardin
 3. Fer servadou
 4. Negrette
 5. Grolleau
 6. Persan
 7. César
 8. Counoise
 9. Duras
10.Calitor

En dan de verschillende bodemsoorten die zo belangrijk zijn voor de wijn, gek word ik ervan. In iedere appellatie komen er wel 10 verschillende voor, probeer dan nog maar eens de rode draad te vinden.  

Cornas rhone

Vanaf maandag gaat het gebeuren en ik kijk er naar uit. Ook wel spannend want ik weet niet goed wat ik allemaal kan verwachten. Van iemand die vorig jaar examen gedaan heeft heb ik gehoord dat het nogal pittig is en dat een aantal cursisten al voor het einde van week weer terug naar België hadden willen gaan omdat ze het niet meer zagen zitten. Ze waren er uiteindelijk  wel allemaal door.

Het moeilijkste zal denk ik nog zijn om jezelf uitdrukken in het Frans. Ik spreek dan wel een aardig woordje Frans maar om nu uit te gaan leggen in het Frans dat de grond is onstaan door de breuklijn van het Centraal Massief waaronder een laag stenen met mergel uit het Primair ligt dat is toch net weer iets anders (ja, weer die verdomde bodems...).

Of ik daar een internet verbinding ga hebben volgende week dat weet ik nog niet, maar als er één is dan ga ik proberen om via mijn blog te laten weten hoe het daar allemaal gaat. Tot binnenkort en hopelijk kom ik terug als......Sommelier.

21:35 Gepost door Vinama in Algemeen | Commentaren (6) | Tags: suze-la-rousse, sommelier |  Facebook | |  Print

11 juni 2008

Pernand-Vergetelheid

Af en toe lees je op het internet of hoor ik van vrienden wel eens van die uitglijders met wijn. Zoals bijvoorbeeld de broer van N. die voor een witte wijnsaus een wit "wijntje" uit de kelder van zijn broer pakt zonder het te vragen met als resultaat dat er een prachtige Condrieu de saus in ging. Ik kan daar nu ook een blooper aan het rijtje toevoegen.

Aangezien mijn wijnvoorraad een dusdanige proportie heeft aangenomen hou ik alles sinds tijden in een inventaris bij. Zo weet ik precies wat ik heb, wanneer ik wat kan/moet drinken maar ook waar ik de fles ergens in mijn kelder kan vinden. Ik ga er prat op dat mijn inventaris zeer nauwkeurig is wat niet wil zeggen dat ik ook wel eens een fles niet kan vinden of dat ik een fles in de kelder tegenkom die niet meer in mijn inventaris staat maar dat zijn uitzonderingen.

Zo zocht ik onlangs in mijn inventaris een chardonnay die ik doordeweeks bij het eten wou drinken. Ik kies een Bourgogne, een AOC Pernand-Vergelesses "Les Combottes 2004" van Benoit Germain uit de Côte-de-Beaune. Deze wijn had ik tijdens de foire aux vins in Auchan gekocht voor 11,95 Euro.
Ik kijk op mijn computer waar hij in de kelder ligt,  ga mijn kelder in, fles mee terug naar boven en open getrokken. Het was een overheerlijke Pernand-Vergelesses. Veel finesse, citrus, peren, mineralen, brioche. In de mond fris met een mooie structuur wat ananas en ook weer die mineralen. Zo lekker dat ik tegen mezelf zei hoe kunnen ze zoiets maken voor deze prijs, hier moet ik absoluut een doos van gaan halen. Tot zover niks aan de hand.  

Aangezien ik voor deze wijnblog regelmatig de flessen fotografeer die ik proef, gebeurd het wel eens dat de lege flessen een tijdje in mijn keuken staan gewoon omdat ik er nog geen foto van gemaakt heb. 
Deze week viel mijn oog plots op de fles Pernand-Vergelesses die ik een week of twee daarvoor gedronken had en mijn mond viel open van verbazing. Dat kan toch niet waar zijn dacht ik.....  Daar stond wel een Pernand-Vergelesses 2004 maar niet de "Les Combottes 2004" van 11,95 Euro die ik dacht gedronken te hebben maar er stond een Premier Cru "Ile de Vergelesses" van Domaine Chandon de Briailles" van 27,50 Euro! Geen wonder dat die wijn zo'n goede prijs/kwaliteits verhouding had. Wat ben ik een sukkel dacht ik, die Chandon de Briailles had ik nog enkele jaren willen laten liggen maar voor deze fles is het in ieder geval te laat.

Ik kan er achteraf eigenlijk ook wel hard om lachen maar vroeg me wel af hoe het mogelijk is dat ik die fles wijn gedronken heb zonder ook maar eens goed naar het etiket te kijken. Hoe heb ik eigenlijk de verkeerde fles kunnen pakken uit de kelder? Ik mijn inventaris erbij gepakt en de kelder ingegaan en ja hoor, fout in mijn inventaris. Daar waar in mijn inventaris de fles "Les Combottes" moest liggen lag de andere, vandaar dat ik de verkeerde heb gepakt. En die Combotte, die heb ik tot op vandaag nog niet gevonden...... 

pernand vergelesses domaine chandon de briailles ile de vergelesses bourgogne cote de beaune

Domaine Chandon de Brialles is van François de Nicolay en zijn zus Claude die ik in November 2007 ontmoet heb tijden een degustatie waar ik de Ile de Vergelesses 2004 trouwens 17pnt heb gegeven. Ze hebben wijngaarden in Aloxe-Corton, Corton, Savigny en Pernand-Vergelesses. Ze doen aan biologische wijnbouw en 1/3 is zelfs biodynamisch. Ze gebruiken een quad om hun wijngaarden te bewerken in plaats van een tractor omdat het zware gewicht van een tractor de grond veel te compact maakt. Hun keldermeester heeft de naam Kojak en dan weet jij waarschijnlijk al hoeveel haar hij op zijn hoofd heeft.

De volgende keer als ik weer de kelder in ga, zal ik wel wat beter kijken met wat ik naar boven kom.......

08 juni 2008

Rudolf Steiner - Biodynamische wijnbouw deel 2

Rudolf Steiner is de grondlegger van de biodynamie (zie deel 1). Hij werd geboren op 27 februari 1861 in Kraljevec (toen Hongarije nu Slovenië) uit Oostenrijkse ouders. Hij studeerde in Wenen wat toen de intellectuele hoofdstad van Europa was en was zeer geïnteresseerd in het werk van Goethe (schrijver, filosoof en dichter).

Als eenentwintigjarige student aan de Technische Hogeschool in Wenen kreeg Steiner de opdracht het natuurwetenschappelijke werk van Goethe van toelichtingen te voorzien. In Goethe waardeerde hij de mens die gedurende tientallen jaren van onderzoek zijn waarnemen en denken zo oefende dat hij het leven in de natuur ging begrijpen. Deze opdracht werd Steiners opstap naar de basis van een nieuwe, spirituele wetenschap, verankerd in de bestaande westerse cultuur. Hij beschrijft die basis in zijn boek De filosofie van de vrijheid (1893). Deze beschrijving, in de taal van de filosofie van zijn tijd, bevat in de kiem al de antroposofie.

In 1891 na het behalen van zijn doctoraat in de filosofie vestigt hij zich in 1889 in Weimar waar ook Goethe gewoond en gewerkt had en waar zijn archieven werden bewaard. Steiner schrijft er zijn eerste essay. In 1894 ontmoet hij Frédéric Nietzsche wiens zus hem vraagt orde in de filosofische papieren van Nietzsche te brengen.

rudolf steiner 1917In die tijd was Rudolf Steiner een wijsgeer, een visionair. Hij werd lid van de Theosofische Vereniging in Berlijn en klom op tot secretaris-generaal van de Duitse afdeling. Theosofie is geen godsdienst maar een allesomvattende, universele filosofie, gebaseerd op natuurwetenschappelijke, geestelijke en psychische evolutie van de natuur.

In 1913 verliet Rudolf Steiner de Theosofische Vereniging. Hij werd de grondlegger van de antroposofie. Als wetenschapper trachtte hij de theosofische principes in overeenstemming te brengen met de natuurkunde en de algemene beginselen van de Duitse filisofische school, die op dat ogenblik  op haar hoogtepunt was. De eerste samenkomst van de Antroposofische vereniging was op 3 februari 1913.

Het begrip antroposofie is samengesteld uit twee Griekse woorden: ‘anthropos' (mens) en ‘sophia' (wijsheid).  Antroposofie kan het beste worden omschreven als een weg om door zelfkennis en kennis van de wereld te komen tot bewustwording van je menszijn, in vrijheid en vanuit eigen verantwoordelijkheid.

Rudolf Steiner begint te schrijven en in het openbaar te spreken en over zijn geesteswetenschappelijk onderzoek. Het accent ligt daarbij op de zogeheten centrale onderwerpen in de antroposofie: het mensbeeld, het wereldbeeld, de geschiedenis van mens en aarde, de betekenis van leven en dood, reïncarnatie en karma, de betekenis van het christendom.

In 1919 ontwikkelt hij een pedagogische methode die wordt toegepast in de Waldorf scholen. Vandaag de dag bestaan er nog 25 Steiner scholen in Vlaanderen en ook buiten de Belgische grenzen.

Steiner was ook kunstenaar: hij schreef vier drama's, ontwierp een aantal gebouwen, waaronder het Goetheanum in Dornach (Zwitserland) en werkte aan de ontwikkeling van de euritmie, een geheel nieuwe bewegingskunst. Veel vernieuwende inzichten had hij op onder andere landbouw, onderwijs en gezondheidszorg. In 1923 nam hij het voorzitterschap op zich van de toen opgerichte Algemene Antroposofische Vereniging in Dornach.

De lezingen in Koberwitz, de allereerste landbouw cursus Biodynamie
In 1924, van 7 tot 16 juni, had graaf Karl von Keyserlingk op zijn kasteel in Koberwitz een 60tal mensen uitgenodigd, voornamelijk grondbezitters. Allen waren gekomen om de meester Rudolf Steiner te horen. De "Goethe" van de landbouwkunde en inspirator van de biodynamie. Koberwitz, tegenwoordig gelegen in Polen vlakbij Wroclav hoorde toendertijd nog bij Pruisen, deelstaat van het Duitse rijk. Graaf Karl von Keyserlingk was gepassioneerd door landbouwkunde en kon toen niet bevroeden dat zijn seminar, die ook wel landbouwcursus wordt genoemd, historie zou schrijven. De acht lezingen die Steiner toen heeft gegeven zijn uitgegeven onder de titel :   Landbouw ; geesteswetenschappelijke grondslagen voor een vruchtbare ontwikkeling van de landbouw.

Rudolf Steiner was geen boer of landbouwwetenschapper. Dat hij zich toch op dit vakgebied waagde, hangt met twee omstandigheden samen. De eerste is dat hij op het platteland was opgegroeid en daardoor het leefmilieu van de boeren en het werk op het land uit eigen ervaring kende. De tweede omstandigheid heeft te maken met het karakter van de antroposofie, dat de achtergrond vormt van de biologisch-dynamische landbouw.

nicolas joly savannieres la coulee de serrant loire
Nicolas Joly (links) bewerkt zijn biodynamische wijngaard Coulée de Serrant in Savennières, Loire.

Het grote thema van de antroposofie is, in twee woorden, mens en kosmos. Over die relatie, tussen de mens aan de ene kant en mineralen, planten en dieren, aarde en sterren aan de andere kant, schreef en sprak Steiner vanuit telkens wisselende gezichtspunten. Vandaar dat de stap van de algemene antroposofie naar zoiets specifieks als de landbouw kleiner is dan men op het eerste gezicht zou denken.

De deelnemers aan de cursus waren niet alleen feitelijk in de landbouw werkzaam, maar zij waren ook vertrouwd met de algemene antroposofische inzichten over mens en kosmos en over innerlijke scholing. Het lidmaatschap van de Antroposofische Vereniging was een voorwaarde tot deelname aan de cursus.

Echter al voordat de landbouwcursus tot stand kwam, had Rudolf Steiner aan deze of gene landbouwkundige adviezen gegeven en had hij op kleine schaal experimenten laten doen. Een van degenen die hij van advies had gediend was Ernst Stegemann, pachter van een landgoed in Marienstein. In 1922 was Stegemann gestopt met het gebruiken van kunstmest. Vanaf 1922 deed Ehrenfried Pfeiffer op aanwijzing van Rudolf Steiner experimenten in een laboratorium in het Zwitserse Dornach. Het ging daarbij om onderzoek naar de werking van de in de landbouwcursus besproken preparaten.

Tijdens de acht lezingen in Koberwitz vraagt Steiner zijn luisteraars eerst om op zijn minst vier jaar te experimenteren met zijn lessen. Hij gaf zijn volgelingen een idee en zei dat ze zelf moesten uitzoeken wat in de praktijk bruikbaar was. Sindsdien is er heel wat geëxperimenteerd in de biodynamie. Na de lezingen en het oprichten van de ‘Versuchsring' werd de eerste aanzet gegeven tot een vernieuwing van de landbouw. De eerste biodynamische boerderijen zagen het daglicht in Duitsland en het immens grote domein van Koberwitz diende als proefterrein.

Steiner verkondigt dat organismen (de mens in het bijzonder), en de processen die zich in hen afspelen, het resultaat zijn van invloeden uitgaande zowel van de aarde als vanuit de kosmos (zon, maan en sterren). Fatale gevolgen verwachtte hij vooral van de invoering van kunstmest, die net in die jaren op gang kwam. De ontwikkelingen van de twintigste eeuw, met name die van na de tweede wereldoorlog, hebben hem gelijk gegeven.

Heeft Steiner de gedetailleerde biodynamische beschrijvingen en argumenten zelf ontwikkeld of heeft hij een beroep gedaan op experts? We weten het tot op vandaag niet. Hoe kan deze man zonder enige lanbouwstudie zoveel complexe vraagstukken beantwoorden en justifiëren?

Door zijn vroegtijdige dood op 30 maart 1925 in Dornbach door een ziekte aan zijn spijsverteringsorganen kon Rudolf Steiner aan de verdere ontwikkeling niet meer bijdragen. Steiner gaf in totaal 6.000 lezingen en publiceerde 500 teksten.

champagne francis boulard 5Steiner zelf spreekt in de beroemde landbouwcursus niet van een biologisch-dynamische landbouw, maar van een landbouw die is gebaseerd op geesteswetenschappelijke inzichten.

Toen na de dood van Steiner de behoefte aan een naam ontstond, werd eerst gekozen voor ‘biologische landbouw'. Daarmee wilde men aangeven dat het om een landbouw ging die op een ‘biologische' manier omsprong met de bemesting (in tegenstelling tot de kunstmest, die de chemie als uitgangspunt had). Later werd er het begrip ‘dynamisch' aan toegevoegd, om aan te geven dat in deze wijze van landbouw ook een relatie wordt gezocht tot kosmische krachten.

De initiatoren voor de biodynamische methode zijn voornamelijk Ehrenfried Pfeiffer (1899-1961) en Günther Wachsmuth (1893-1963). Zij zijn het die in 1924 in het bijzijn van Steiner de koeienhoorn uit de grond haalden waaraan Steiner altijd zoveel goede krachten toedichtte.

Steiners werk werd bijna verwoest toen de nazi's in 1933 aan de macht kwamen en deze methode verboden. Maar er emigreerden een aantal vooraanstaande aanhangers naar Engeland ( Eugen en Lilly Kolisko ) en naar Amerika ( Ehrenfried Pfeiffer ) met Steiners documenten. Na de Wereldoorlog II werden de experimenten in de hele wereld voortgezet.

Vanaf 1963 is de landbouwcursus van Koberwitz publiekelijk verkrijgbaar. Dat de cursus pas zoveel later dan bedoeld algemeen toegankelijk werd, heeft ongetwijfeld een remmende invloed gehad op de ontwikkeling van de biologisch-dynamische landbouw. Een echte groei van de beweging vond plaats in de jaren zeventig van de vorige eeuw.

In 1924 was er nog geen sprake van een milieuvraagstuk. Niettemin blijkt uit de voordrachten zonneklaar dat Steiner in dit opzicht een vooruitziende blik had. Scherp geeft hij aan dat de basis van de gangbare landbouwmethode - het eenzijdig natuur-wetenschappelijk denken - onherroepelijk problemen zou geven.

Steiner was een tegenstander van alcohol en dus ook van wijn. Hij vondt dat iemand die dronk zijn spirituele openheid blokkeerde en dus ook geen toegang naar spiritualiteit kon verkrijgen. Volgens hem behoorden bier, wijn en sterke alcohol niet tot de menselijke voedingsmiddelen. Hij dronk zelf water en amandelmelk.

Hier:  Deel 1 biodynamische wijnbouw

05 juni 2008

Z003 van Zind-Humbrecht ** Biodynamische wijnbouw deel 1

Domaine Zind-Humbrecht uit Turckheim is één van de meest gerenommeerde  wijndomeinen in de Elzas en volgens sommige zelfs het beste wat er in de Elzas te vinden is. Door een huwelijk tussen  Geneviève Zind en Léonard Humbrecht onstond dit domein in 1959. Hun zoon Olivier Humbrecht die trouwens als eerste Fransman de titel Master of Wine behaalde,  zwaait nu de scepter over het bedrijf.

Sinds 1999 is Zind-Humbrecht helemaal overgestapt naar de biodynamische wijnbouw.

Biologisch-dynamische boeren streven naar een zoveel mogelijk grondgebonden, divers en zelfregulerend landbouw-bedrijfsorganisme met gesloten kringlopen. Ze besteden veel zorg aan het ondersteunen en harmoniseren van de levensprocessen in bodem, plant en dier. Zo werkt de biodynamische boer aan een voor zijn bedrijf specifieke ‘bedrijfsindividualiteit'. Die wordt des te krachtiger naarmate de verschillende organen van het gehele bedrijf op elkaar zijn afgestemd en elkaar ondersteunen.

Van biodynamische wijnboeren is doorgaans bekend dat ze kosmische invloeden benutten via het gebruik van specifieke biologisch-dynamische preparaten en/of door werkzaamheden (zaaien, planten, grondbewerkingen, oogsten) uit te voeren op tijdstippen, afhankelijk van de constellaties van sterren en planeten. Dat is slechts één facet van de biodynamische landbouwpraktijk, want er is veel meer waar biodynamische boeren aandacht aan besteden.

Biodynamische landbouw heeft veel gemeen met de biologische landbouw. Beide verwerpen het gebruik van chemische stoffen op het land en geloven eerst en vooral in een gezonde bodem als basis voor de vruchtbaarheid. Klassieke biologische praktijken omvatten het gebruik van groenbemesting, regelmatige bodembewerking, compost en gemengde aanplanting. Biodynamica staat achter al deze aspecten omdat ze een goede basis vormen voor ecologisch gezonde landbouw, maar ondertussen blijft de vruchtbaarheid van de aarde afnemen en moet er dus meer gebeuren dan alleen de aarde voeden - de aarde moet genezen worden. Daarom gaat de biodynamica een stap of twee verder dan de biologische landbouw met het toepassen van een aantal remedies voor de aarde en bijvoorbeeld de bladeren. De biodynamica gaat ervan uit dat de bodem zelf moet leven en dat de vitaliteit van de aarde een invloed heeft op de gezondheid van de planten die ervan leven.  

De wijn Z003 van Zind-Humbrecht is een geval apart. Ten eerste is het een tafelwijn. Dit omdat deze wijn gemaakt is van 30% auxerrois en 70% chardonnay die in de Elzas enkel is toegestaan in de Crémant d'Alsace. Dus volgens de AOC regels mag hij geen AOC Alsace dragen. Aangezien Vin de Pays in de Elzas niet bestaat bleef er niks anders over dan een klassificatie Vin de Table.

Maar op een vin de table mag je geen jaartal zetten. Geen probleem dacht Olivier Humbrecht ik noem mijn wijn gewoon Z003. Een "Z" in plaats van een "2" en iedereen begrijpt dat het om het jaartal 2003 gaat. Slimme jongen die Humbrecht. Nu heb ik wel gezien dat op de kurk wel het jaartal 2003 staat dus dat is blijkbaar wel toegestaan bij een tafelwijn.

Z Zind Humbrecht 2003

In plaats van de toegestane 70hl per hectare is er voor deze wijn een rendement van 35hl/ha.  

Domaine Zind-Humbrecht, Z003, Vin de table de France: Deze witte wijn moet je +/- twee uur van te voren karaferen. 30% auxerrois en 70% chardonnay.
De wijn heeft een intens gele kleur en een zalvende textuur. Een complexe neus met o.a. tropisch fruit, citrus en noten. In de mond een volle aanzet en zelf iets lichts moelleux met heerlijke smaken zoals zoete Jurançon, appelsien en geconfijte abrikozen. De zuren zijn voor een 2003 goed aanwezig en geven de wijn een frisse toets, mooi in evenwicht en ook nog een mineralen die om de hoek komen kijken. Het lijkt wel een beetje op een zoet-zure saus. Licht bittertje in de afdronk.
Absoluut a-typisch voor de Elzas maar wel verdomd lekker. Drinken tot 2012. Vinama: 16,5pnt, Wine Spectator 92pnt. 16,50 Euro. 

Deze wijn heb ik destijds gekocht bij  http://www.vins-etonnants.com/  Iedere wijnamateur moet daar eens gaan kijken want daar vindt je de wijnen die je in het gewone commercieële circuit bijna niet vindt. Aparte druivensoorten, speciale vinificaties, zeer kleine domeinen etc....., de moeite waard om eens te gaan shoppen.

Ondertussen ga ik door met het blokken voor het Sommelier examen dat voor de deur staat. Binnenkort het uur van de waarheid in Zuid-Frankrijk. Ik ga dus nog maar even aan de aroma flesjes van Le Nez du Vin ruiken..... 

01 juni 2008

La Dolce Vita uit Italië - Recioto di Soave Classico

Uit Veneto komt deze Italiaanse schone. Gelegen in het Noord-Oosten met als meest belangrijke steden Venetië en Verona is dit het meest productieve gebied van Italië met 19 DOC's en geen DOCG. Naast de rode wijnen zoals Valpolicella, Amarone en Bardolino ligt hier de bakermat van de Soave. De belangrijkste witte druivenrassen zijn Garganega en Trebbiano di Soave.

Soave is een droge fruitige witte wijn die genoemd is naar de gelijknamige stad. Naast de droge Soave is er ook een zoete, de Recioto di Soave.  Voor deze Recioto di Soave Classico worden na de oogst mid september de druiventrossen gedurende 4 maanden opgehangen aan rekken op de zolder van de wijnboer of in kistjes gelegd en soms zelfs op rieten matten. Dit heet appassimento oftewel passerilage zoals ze in Frankrijk zeggen.
De druiven drogen langzaam uit waardoor de suikerconcentratie toeneemt en er een soort edele rotting plaatsvindt. Na de persing vindt de gisting plaats in grote eiken vaten waarna ze nog een jaar op kleine eiken houten vaten rijpen.

recioto cortepittora cantina del castello

Cortepittora 2003, Recioto di Soave Classico: Voor 100% gemaakt van de garganega druif. Een hele diepe goudgele kleur. Dikke tranen aan de binnenkant van het glas en je ziet al dat de wijn een vette textuur heeft. Zeer aromatische neus van geroosterde amandelen met daarnaast overrijpe abrikozen met een laagje honing erover. Wat een complexe neus er blijven maar geuren komen, krenten, exotisch fruit.
In de mond een fijne zoete aanzet van perziken en abrikozen en de zuren komen mooi maar delicaat naar voren. Een zoete wijn die toch zeer fris overkomt.  Eindeloze afdronk, dit is pure verwennerij. Nu perfect op dronk tot 2010+. 17pnt, 19,50 Euro (50cl).

Ik heb deze Recioto geserveerd bij verse aardbeien met een beetje crema di balsamico,  op mijn terras met de zon in de tuin. Je waant je bijna in Italië. Ze kunnen niet alleen voetballen die Italianen, ze weten ook hoe je een goede zoete wijn moet maken. Bravissimo!

appassimento recioto di soave classico
Appassimento oftewel het laten indrogen van de druiven tot de gewenste suikerconcentratie aanwezig is.